ΒΙΤΑΜΙΝΗ D: ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ;

Βιταμίνη D: Ποιά είναι η σημασία της για παιδιά μας;

Τα τελευταία χρόνια γίνεται πολύς λόγος για τη βιταμίνη D, τόσο για τον ρόλο της όσο και για τα μεγάλα ποσοστά του πληθυσμού που εμφανίζουν ανεπάρκειά της.

Τι είναι η βιταμίνη D; Ποιος είναι ο ρόλος της;

H βιταμίνη D συγκαταλέγεται στις λιποδιαλυτές βιταμίνες, ουσίες απαραίτητες για τις διάφορες λειτουργίες του οργανισμού. Σε αντίθεση με όλες τις υπόλοιπες βιταμίνες, που λαμβάνονται μόνο μέσω των τροφών, η βιταμίνη D συντίθεται και από τον οργανισμό με την επίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας. Μάλιστα, το μεγαλύτερο ποσοστό της βιταμίνης D που υπάρχει στον οργανισμό οφείλεται στην παραγωγή της από το δέρμα με την επίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας.

Κύριος ρόλος της βιταμίνης D είναι η ρύθμιση των επίπεδων ασβεστίου και φωσφόρου στο αίμα. Μέσα από τη ρύθμιση του μεταβολισμού των μετάλλων αυτών η βιταμίνη D διαδραματίζει πρωταρχικό ρόλο στην υγεία των οστών.

Εκτός όμως από το θεμελιώδη, τεκμηριωμένο ρόλο της στην οστική υγεία, τα τελευταία χρόνια, διερευνάται ο ευεργετικός ρόλος της σε μια πληθώρα άλλων παθολογικών καταστάσεων όπως η μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις λοιμώξεις, η πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη τύπου Ι, του μεταβολικού συνδρόμου, διάφορων νευρολογικών διαταραχών, του άσθματος και άλλων αλλεργικών νοσημάτων.

Διαβάστε επίσης

Σε ποιες τροφές περιέχεται η βιταμίνη D;

Τροφές  πλούσιες σε βιταμίνη D είναι:

 

  • τα λιπαρά ψάρια (σολομός, τόνος, σαρδέλα)
  • το βοδινό συκώτι
  • τα μανιτάρια
  • ο κρόκος αυγού

 

Επίσης, υπάρχουν στο εμπόριο κατηγορίες τροφών που είναι ενισχυμένες με βιταμίνη D. Σε αυτές ανήκουν κυρίως γαλακτοκομικά (π.χ. γάλα, γιαούρτι, τυρί) και ορισμένα δημητριακά.

Ποια είναι η σημασία της βιταμίνης D, ειδικά στα παιδιά;

Η σοβαρή έλλειψη της βιταμίνης D στα παιδιά οδηγεί σε μια παθολογική κατάσταση που ονομάζεται ραχίτιδα. Πρόκειται για διαταραχή του αναπτυσσόμενου παιδικού σκελετού, στην οποία τα οστά γίνονται μαλακά και εύθραυστα, το παιδί εμφανίζει κοντό ανάστημα και ραιβοποδία (στραβά κάτω άκρα). Ευτυχώς, στη σημερινή εποχή η ραχίτιδα είναι εξαιρετικά σπάνια λόγω της προσεγμένης διατροφής των παιδιών. Εξακολουθούμε όμως να τη συναντάμε στις αναπτυσσόμενες χώρες, στα υποσιτισμένα βρέφη και παιδιά.

Ποια παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο να εμφανίσουν ανεπάρκεια βιταμίνης D;

Τα βρέφη και παιδιά που κινδυνεύουν περισσότερο να εμφανίσουν ανεπάρκεια της βιταμίνης D είναι εκείνα που:

 

  • δε λαμβάνουν αρκετή ποσότητα βιταμίνης μέσω της διατροφής τους (τα αποκλειστικά θηλάζοντα βρέφη που δε λαμβάνουν συμπλήρωμα βιταμίνης D, όσα παιδιά δεν τρέφονται με τροφές πλούσιες σε βιταμίνη D).
  • δε συνθέτουν την απαραίτητη βιταμίνη D μέσω έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία (παιδιά που δεν εκτίθενται καθόλου στον ήλιο και παιδιά με σκουρόχρωμο δέρμα).
  • ο οργανισμός τους δεν απορροφά σωστά τη βιταμίνη D (παιδιά με νοσήματα δυσαπορρόφησης και παιδιά που παίρνουν ορισμένα φάρμακα π.χ. αντιεπιληπτικά).

Διαβάστε επίσης

Τι ποσότητα βιταμίνης D χρειάζεται ένα παιδί; Χρειάζεται να πάρει συμπλήρωμα;

Όπως προαναφέρθηκε, το μεγαλύτερο ποσοστό της βιταμίνης D στον οργανισμό προκύπτει μέσα από την έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία και όχι από την πρόσληψη μέσω των τροφών. Θα περίμενε, επομένως, κανείς ότι στην Ελλάδα, μια χώρα με αυξημένη ηλιοφάνεια, ο κίνδυνος έλλειψης βιταμίνης D είναι μικρός. 

Παρόλ’ αυτά, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, τα ποσοστά ανεπάρκειας τόσο των παιδιών όσο και των ενηλίκων στη χώρα μας είναι υψηλά. Αυτό οφείλεται κυρίως στα μέτρα προστασίας που λαμβάνουμε και οφείλουμε να λαμβάνουμε απέναντι στην ηλιακή ακτινοβολία, συνυπολογίζοντας τη βλαβερή της επίδραση στο δέρμα και το μακροπρόθεσμο κίνδυνο ανάπτυξης κακοηθειών του δέρματος.

Οι ανάγκες σε βιταμίνη D μεταβάλλονται ανάλογα με την ηλικία του παιδιού. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες οδηγίες της Αμερικανικής Παιδιατρικής Εταιρίας, τα βρέφη που θηλάζουν αποκλειστικά πρέπει να λαμβάνουν καθημερινά 400 μονάδες βιταμίνης D, ξεκινώντας μάλιστα από τις πρώτες ημέρες ζωής. Οι μικρές ποσότητες βιταμίνης D στο μητρικό γάλα επιβάλλουν την εξωγενή χορήγηση της βιταμίνης μέσω σκευάσματος. Η ίδια οδηγία ισχύει και για τα βρέφη που κάνουν μικτή διατροφή (μητρικός θηλασμός και φόρμουλα) ή πίνουν μόνο ξένο γάλα (το οποίο είναι ενισχυμένο με τη βιταμίνη), μέχρι να φτάσουν σε ηλικία που  πίνουν τουλάχιστον 1 λίτρο ξένο γάλα ημερησίως.

Όσο τα παιδιά μεγαλώνουν, οι ανάγκες σε βιταμίνη D αυξάνονται φτάνοντας περίπου τις 1000 μονάδες στην εφηβεία. Παρόλ’ αυτά, μετά τη βρεφική ηλικία, η απόφαση χορήγησης συμπληρώματος λαμβάνεται συνήθως μετά από προσδιορισμό των επιπέδων της βιταμίνης στο αίμα και σε συνεννόηση με τον παιδίατρο.

H επάρκεια του οργανισμού σε βιταμίνη D αξιολογείται με εξέταση αίματος στην οποία μετρώνται τα επίπεδα της 25-υδροξυβιταμίνης D (25-OH-D) στον ορό. Τιμές μικρότερες των 12 ng/mL υποδηλώνουν έλλειψη της βιταμίνης, ενώ τιμές 12-20 ng/mL ορίζουν την ανεπάρκεια της βιταμίνης. Τόσο στην έλλειψη όσο και στην ανεπάρκεια συνίσταται χορήγηση σκευάσματος βιταμίνης D.

Διαβάστε επίσης

Βαρανάκη Μαρία Ελένη

Παιδίατρος

www.varanaki.care

info@varanaki.care

6936683731

 Η κυρία Βαρανάκη Μαρία-Ελένη είναι παιδίατρος με Ιδιωτικό Ιατρείο στην Αθήνα και Επιμελήτρια στην Παιδιατρική Κλινική του Metropolitan Hospital στο Nέο Φάληρο. Είναι πτυχιούχος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης και έλαβε την ειδικότητα της Παιδιατρικής στο Βενιζέλειο Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης. Συμμετέχει ενεργά με ανακοινώσεις σε εγχώρια και διεθνή συνέδρια.