συχνές ωτίτιδες

Συχνές ωτίτιδες στο παιδί: Τι μπορεί να φταίει;

Η οξεία μέση ωτίτιδα αποτελεί μια από τις συχνότερες  λοιμώξεις της παιδικής ηλικίας και συνήθως δεν προβληματίζει τον παιδίατρο ή τους γονείς. Ωστόσο, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις των παιδιών που εμφανίζουν πολλαπλά επεισόδια καθιστώντας την αντιμετώπισή τους πιο περίπλοκη.

 

Για να ορίσουμε ότι ένα παιδί παρουσιάζει υποτροπιάζουσα οξεία μέση ωτίτιδα πρέπει να έχει εμφανίσει τουλάχιστον 3 επεισόδια οξείας μέσης ωτίτιδας μέσα σε μια περίοδο 6 μηνών ή τουλάχιστον 4 επεισόδια μέσα σε 12 μήνες.

Ποια παιδιά είναι πιο ευαίσθητα; Ποιοι παράγοντες μπορεί να ευθύνονται για την υποτροπιάζουσα ωτίτιδα;

Κατά καιρούς πολλές μελέτες έχουν επικεντρωθεί στην αναζήτηση παραγόντων που μπορεί να σχετίζονται με τις υποτροπιάζουσες ωτίτιδες στα παιδιά.

 

Σύμφωνα με τις μελέτες αυτές, παράγοντες που ενδεχομένως αυξάνουν τον κίνδυνο είναι:

  • γενετικοί: Συχνά παρατηρείται μια γενετική προδιάθεση στην εμφάνιση υποτροπιάζουσας ωτίτιδας, δηλαδή τα επεισόδια παρουσιάζονται συχνότερα σε κάποιες οικογένειες για λόγους που δεν έχουν ακόμα αποσαφηνιστεί.

 

  • η εμφάνιση επεισοδίου οξείας μέσης ωτίτιδας σε ηλικία μικρότερη των 6 μηνών ή δύο επεισοδίων πριν την ηλικία των 12 μηνών.

 

  • το παθητικό κάπνισμα (το κάπνισμα των γονέων και όσων φροντίζουν το παιδί). Επίσης το κάπνισμα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο ωτίτιδας σε πολύ μικρή ηλικία και κατ’ επέκταση με υποτροπιάζουσες ωτίτιδες.

 

  • η παρακολούθηση παιδικού σταθμού από το παιδί ή και μόνο από το αδερφάκι (ακόμα δηλαδή και αν το ίδιο το παιδί δεν παρακολουθεί). Ο παιδικός σταθμός θεωρείται ότι αυξάνει τον κίνδυνο μετάδοσης ιογενών λοιμώξεων του αναπνευστικού οι οποίες μπορούν να εμφανίσουν σαν επιπλοκή την ωτίτιδα.

Υπάρχουν παράγοντες που δρουν προστατευτικά;

Παράγοντες που δρουν προστατευτικά ή προληπτικά στην εμφάνιση νέων επεισοδίων φαίνεται να είναι οι παρακάτω:

  • ο μητρικός θηλασμός. Υπάρχει πληθώρα μελετών σχετικά με τον προστατευτικό ρόλο του μητρικού θηλασμού τόσο στις λοιμώξεις ανώτερου αναπνευστικού όσο και στις υποτροπιάζουσες ωτίτιδες. Η προστατευτική δράση του μητρικού γάλακτος αποδίδεται στο γεγονός ότι είναι πλούσιο σε ανοσολογικούς παράγοντες (εκκριτική IgA, αντιμικροβιακές πρωτεΐνες, λιπαρά οξέα και κυτοκίνες). Μάλιστα, σύμφωνα με έρευνες, ο θηλασμός για τουλάχιστον τους 4 πρώτους μήνες ζωής έχει συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο οξείας μέσης ωτίτιδας σε πολύ μικρή ηλικία.

 

  • ο εμβολιασμός κατά του πνευμονιοκόκκου, που αποτελεί το συχνότερο μικροβιακό αίτιο οξείας μέσης ωτίτιδας στα παιδιά.

 

  • Η χορήγηση αντιβίωσης ως χημειοπροφύλαξη σε παιδιά με πολλαπλές ωτίτιδες (πάντα μετά από οδηγία του ειδικού) όπως και η αδενοϊδεκτομή όταν ενδείκνυται (σε περίπτωση συνύπαρξης υπερτροφικών αδενοϊδών εκβλαστήσεων και πάντα μετά από συζήτηση με τον ειδικό) ενδεχομένως βοηθούν στις επίμονες περιπτώσεις.

Πηγές:

Pediatrics  2013; 131(3): 964-999

Curr Otorhinolaryngol Rep. 2017; 5(2): 93–100.

 

Βαρανάκη Μαρία Ελένη

Παιδίατρος

www.varanaki.care

info@varanaki.care

6936683731

 Η κυρία Βαρανάκη Μαρία-Ελένη είναι παιδίατρος με Ιδιωτικό Ιατρείο στην Αθήνα και Επιμελήτρια στην Παιδιατρική Κλινική του Metropolitan Hospital στο Nέο Φάληρο. Είναι πτυχιούχος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης και έλαβε την ειδικότητα της Παιδιατρικής στο Βενιζέλειο Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης. Συμμετέχει ενεργά με ανακοινώσεις σε εγχώρια και διεθνή συνέδρια.