Αυτορρύθμιση: Πώς θα μάθω το παιδί μου να ρυθμίζει το συναίσθημά του

Αυτορρύθμιση: Πώς θα βοηθήσω το παιδί μου να ρυθμίζει το συναίσθημά του;

Ο τρόπος που τα μικρά παιδιά μαθαίνουν να αναγνωρίζουν και να αντιλαμβάνονται τα συναισθήματα τους, διαμορφώνει την προσωπικότητα τους, αλλά και τις διαπροσωπικές τους σχέσεις ως ενήλικες. Κατά την πρώιμη παιδική ηλικία, τα παιδιά μαθαίνουν και αναπτύσσουν τις ικανότητες της αυτορρύθμισης, όπου ενισχύουν την προσαρμοστική τους λειτουργία. Η αναγνώριση των συναισθημάτων και η ικανότητα της αυτορρύθμισης, θεωρούνται σημαντικά από πολλούς ακαδημαϊκούς και ερευνητές. 

Τι είναι η αυτορρύθμιση;

H αυτορρύθμιση αναφέρεται στην αυτοσυγκράτηση και την ικανότητα του ατόμου να ρυθμίζει τις καταστάσεις της διέγερσης και να οργανώνει τη συμπεριφορά του.

Beebe and Lanchman (1994)

Αφορά την ικανότητα του ατόμου να ανταποκρίνεται και να δεσμεύεται κοινωνικά, δεν εξαρτάται μόνο από τη φύση της συνεισφοράς και της απόκρισης του άλλου ατόμου, αλλά και από τη ρύθμιση της εσωτερικής του κατάστασης. Είναι η αυτοσυγκράτηση και η ικανότητα του ατόμου να ρυθμίζει τις καταστάσεις της διέγερσης και να οργανώνει τη συμπεριφορά του.

Η ανάπτυξη της είναι σημαντική στα μικρά παιδιά και καθοριστική για τη διαμόρφωση της προσωπικότητας τους.

Διαβάστε επίσης

Συντονίζοντας το συναίσθημα του παιδιού μας με το δικό μας

Η αμοιβαία ρύθμιση αναφέρεται σε ένα μοντέλο κατά το οποίο οι δύο συμμετέχοντες (παιδί και φροντιστής/εκπαιδευτικός) συμβάλλουν ενεργά στη ρύθμιση της συναισθηματικής – συμπεριφορικής ανταλλαγής), αν και όχι κατ’ ανάγκη με ίσο ή παρόμοιο τρόπο. 

Μέσα από την αμοιβαία ρύθμιση συντονίζονται με το παιδί και συγχρονίζουν τις ανάγκες τους με τις δικές του, παρά τα δύσκολα συναισθήματα που προκύπτουν.

Beebe and Lanchman (1994)

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το παιδί να νιώθει αποδοχή, κατανόηση και πως υπάρχει ο διαθέσιμος χώρος να επεξεργαστεί και να κατανοήσει τη συμπεριφορά του το ίδιο.

Η συναισθηματική φροντίδα στην παιδική ηλικία, εφόδιο για την ενήλικη ζωή. 

Τα βρέφη και τα νήπια που είναι συναισθηματικά φορτισμένα, εξαρτώνται από την εξωτερική βοήθεια ή από την εξωτερική ρύθμιση που παρέχουν σε εκείνα, οι υπεύθυνοι φροντιστές. Μέσα από τις σχέσεις φροντίδας με τους ενήλικες, τα μωρά αρχίζουν να αναπτύσσουν την ικανότητά τους να αυτορυθμίζονται, μια ικανότητα που θα συνεχίσουν να εργάζονται και να χρειάζονται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους.

Διαβάστε επίσης

Η αυτορρύθμιση χωρίζεται σε δύο κατηγορίες, τη γνωστική κατά τον Zimmerman, (2000), όπου ορίζεται από τις στρατηγικές που επιλέγει το άτομο για να ρυθμιστεί και τη συναισθηματική κατά τους Campos κ.α. (2004), όπου ορίζεται από την ικανότητα της συναισθηματικής διαχείρισης και της συμπεριφοράς του.

Η αυτορρύθμιση είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον αυτοέλεγχο. Κατά την Miller (2011) αυτοέλεγχος ονομάζεται η μορφή συμμόρφωσης κατά την οποία τα παιδιά αναπτύσσουν την δεξιότητα να λειτουργούν σύμφωνα με τις επιθυμίες των φροντιστών τους, ακόμα και όταν εκείνοι δεν είναι παρόντες.

Ο Jean Piaget εισήγαγε στο έργο του «The Moral Judgment of the Child», (1932) την έννοια της ηθικής σκέψης, ως τον σεβασμό στους κανόνες και το αίσθημα της δικαιοσύνης. Ο Kohlberg (1969), επεκτείνοντας τη θεωρία του Piaget, ανέπτυξε 6 στάδια ηθικής ανάπτυξης.Υποστήριξε πως για να επιτευχθεί η ανάπτυξη της ηθικής των παιδιών κεντρικό ρόλο παίζουν η οικογένεια, το πολιτισμικό περιβάλλον που μεγαλώνουν, αλλά και η κοινωνία ως όλον.

Διαβάστε επίσης

Πώς διαμορφώνει το περιβάλλον τον τρόπο που αντιλαμβάνονται τα παιδιά τα συναισθήματα;

Στην ανάπτυξη της αυτορρύθμισης, κομβικό ρόλο παίζουν οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί των παιδιών. Όταν οι εκπαιδευτικοί ή οι γονείς δυσκολεύονται να κατανοήσουν και να ανταποκριθούν στην ιδιοσυγκρασία του παιδιού, μπορεί να επηρεαστεί η ανάπτυξη της αυτορρύθμισης.

Πόσο σημαντικό είναι το καθρέφτισμα των συναισθημάτων & των συμπεριφορών;

Τέλος, ο ρόλος των γονέων και των εκπαιδευτικών μέσα από την αμοιβαία ρύθμιση, λειτουργεί ως έναν συμπεριφορικός καθρέφτης για το παιδί, μέσα από τον οποίο μαθαίνει και το ίδιο να διαχειρίζεται και να οριοθετεί τις μη επιτρεπτές συμπεριφορές. Στην προοπτική της χρόνιας απορρύθμισης, προκύπτει η ανησυχία για την αυτορρύθμιση του ατόμου και τη διαχείριση των αρνητικών της επιπτώσεων,  στις διαπροσωπικές του σχέσεις, στο σύνολό τους, αλλά και στην ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού.

Εκφράζω τα συναισθήματα μου
Εκφράζω τα συναισθήματά μου με τον λύκο Ζαχαρία!

Οι συναισθηματικοί δεσμοί των παιδιών με τους γονείς και η συναισθηματική ασφάλεια που τους παρέχουν, αποτελεί σημαντικό παράγοντα στον τρόπο που αντιλαμβάνονται, αναγνωρίζουν  και διαχειρίζονται τον εαυτό τους και την εσωτερική τους πραγματικότητα, σε σχέση με το εξωτερικό περιβάλλον και τα ερεθίσματα που λαμβάνουν.

Ιδρυτικό Μέλος allaboutparents.gr | Positive Parenting
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας | Σχεσιακή Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια
Παιδοψυχολογία & Ψυχολογία Εφήβου
Μέλος Διεθνούς Ένωσης Σχεσιακής Ψυχανάλυσης & Ψυχοθεραπείας (IARPP)
Υπερείδου 6, Ηλιούπολη | 6945494044
mariafounda.com

Βιβλιογραφία
Beebe, B. & Lachmann, F. M. (1994), Representation and internalization in infancy: Three principles of salience. Psychoanal. Psychol., 11:127-165.
Campos, J. J., Frankel, C. B., & Camras, L. (2004). On the nature of emotion regulation. Child Development,75, 377–394.
Kohlberg, L., & Kramer, R. (1969). Continuities and discontinuities in childhood and adult moral development. Human Development, 12, 83–120.
Miller, P. (2011). Theories of Developmental Psychology. New York: Worth Publishers
Piaget, J. (1932). The Moral Judgment of the Child. New York: Simon and Schuster.
Zimmerman, B. J. (2000). Attaining self-regulation: A social cognitive perspective.