Εξωσωματική Γονιμοποίηση: Το πένθος για το Φαντασιακό Παιδί

Υπογονιμότητα ονομάζεται η μη επίτευξη εγκυμοσύνης έπειτα από ένα χρόνο ελεύθερων ερωτικών επαφών μεταξύ ενός ζευγαριού. Πολύ συχνά αντιμετωπίζεται όπως μια συνθήκη «ασθένειας», όπου κάποιος υποψιάζεται ότι είναι «άρρωστος», αλλά αποφεύγει να πάει στο γιατρό.


Όταν το ζευγάρι τελικά βρεθεί μαζί με τον θεράποντα ιατρό, τότε ξεκινά μία διαδικασία εξετάσεων, από τις οποίες αναμένεται να δοθεί διάγνωση και εν τέλει η κατάλληλη θεραπεία.


Η εξωσωματική γονιμοποίηση,μια από τις θεραπείες της υπογονομότητας, κυρίως όταν συνοδεύεται από αποτυχημένες προσπάθειες, αποτελεί μία αγχωτική διαδικασία, τόσο για μια γυναίκα όσο και για τον σύντροφό της, που κάνουν από κοινού μία τέτοια προσπάθεια. Αναπόφευκτο επακόλουθο μίας αποτυχίας στην επιθυμία ενός ζευγαριού να κάνει παιδί είναι η απογοήτευση και σε πολλές περιπτώσεις η έλλειψη ικανοποίησης από τη μεταξύ τους σχέση.


Για τη μεταξύ τους σχέση έχει μεγάλη βαρύτητα το ποιος θεωρείται «υπαίτιος» για το πρόβλημα. Οι ισορροπίες της σχέσης ανατρέπονται, ανάλογα σε ποιον αποδίδεται η ευθύνη, οι ρόλοι στη σχέση αλλάζουν. Ο δυνατός μπορεί να γίνει αδύναμος και ο αδύναμος υποδεέστερος. Ο φέρων το πρόβλημα αισθάνεται άτυχος, ανεπαρκής και θλιμμένος. Άνδρες και γυναίκες έχουν διαφορετικές αντιδράσεις και στρατηγικές αντιμετώπισης. Εάν, για παράδειγμα, το πρόβλημα βρίσκεται στον άνδρα, οι συνήθεις αντιδράσεις και συναισθήματα του φύλου είναι η ενοχή, το αίσθημα αναξιότητας, η άρνηση στο μοίρασμα των συναισθημάτων του κι ενδεχομένως επικέντρωση σε άλλους τομείς της ζωής του, όπως η εργασία, με σκοπό τη συναισθηματική αποστασιοποίηση. Αντίθετα, η γυναίκα είναι από τη φύση της πιο υποχωρητική, ανεκτική και υποστηρικτική.


Καθώς η εξωσωματική γονιμοποίηση αποτελεί μία διαδικασία που αφορά εξίσου τα δύο μέλη μίας σχέσης, είναι αναγκαίο να αποτελεί κοινή απόφαση και να γίνεται μία κοινή προσπάθεια για την επίτευξη του στόχου. Είναι επομένως απαραίτητο να υπάρχει αμοιβαία συμπαράσταση, που να μπορέσει λειτουργήσει προστατευτικά στη σχέση ακόμη και σε μία ενδεχόμενη αποτυχία.


Το πένθος για το φαντασιακό παιδί…


Τόσο ο άνδρας όσο και η γυναίκα, στην περίπτωση που τους ανακοινωθεί η μη δυνατότητα δημιουργίας απογόνων με φυσιολογικό τρόπο, μπαίνουν σε μια ψυχολογία πένθους, της οποίας ο χρόνος και ο τρόπος εμφάνισης εξαρτάται από ποικίλους παράγοντες, όπως το πόσο έχει επενδύσει το άτομο στην απόκτηση δικού του παιδιού, η ποιότητα της σχέσης ανάμεσα στο ζευγάρι, τα χαρακτηριστικά της ιδιοσυγκρασίας του, ο βαθμός αυτοεκτίμησης και αυτοϊκανοποίησης από άλλους τομείς της ζωής.

Τα συνήθη στάδια που βιώνονται κατά τη διαδικασία του πένθους είναι:

1. Άρνηση και απομόνωση


Αμφιβολία.

Το ζευγάρι ζητά και δεύτερη γνώμη γιατί δυσκολεύεται να αποδεχτεί την αλήθεια στα λεγόμενα του ιατρού, αμφισβητεί την ορθότητα των εξετάσεων.


Αυτοστιγματισμός, ντροπή.

Η αναβίωση των σκέψεων, των φράσεων και των εικόνων σχετικών με τη στιγμή της ανακοίνωσης της διάγνωσης, δυσκολεύει τα άτομα να συνεχίσουν, χωρίς απόσπαση την καθημερινότητά τους.

Απροθυμία μοιράσματος των συναισθημάτων και απομόνωση από κάθε πιθανό δίκτυο στήριξης.

2. Θυμός


Προς την οικογένεια, τους φίλους, το σύντροφο ή προς άλλους γονείς, και εκφράζεται με ευθύ τρόπο, υποδεικνύοντας τα λάθη των άλλων στην εγκυμοσύνη ή στην ανατροφή των παιδιών τους («κοίταξέ την είναι έγκυος και καπνίζει, είναι τόσο άδικο, εγώ δεν θα το έκανα ποτέ»).


Προς το πλαίσιο και τις υπηρεσίες της μονάδας γονιμότητας (δυσανασχετεί με τις ώρες που κλείνονται τα ραντεβού, με το κόστος της όλης διαδικασίας, με το ότι δεν βλέπει το σύμβουλο σε κάθε επίσκεψη).

3. Διαπραγμάτευση


Το ζευγάρι προσπαθεί να αλλάξει το «σενάριο», αλλάζοντας συμπεριφορές ακόμη και στις καθημερινές δραστηριότητες (καλύτερη διατροφή, άσκηση, εκκλησιασμός κ.α.).

4. Κατάθλιψη


Είναι σημαντικό να γίνεται διάκριση της λύπης, ως μιας υγιούς αντίδρασης του ατόμου σε μια σημαντική αλλαγή στην αυτοεικόνα του, που θα απαιτήσει αναγνώριση, χρόνο και κατανόηση, και της κατάθλιψης ως μια εμμένουσα αντίδραση που θα χρειαστεί πιο εξειδικευμένη αντιμετώπιση. Οι απώλειες που προκύπτουν μπορεί να αφορούν την πίστη, τις δυνάμεις, τα όνειρα του ζευγαριού για το μέλλον, τη σεξουαλική του ζωή, την εγγύτητά του, στον ανδρισμό / τη θηλυκότητα, αίσθημα αποτυχίας σε ένα πολύ σημαντικό στόχο: να δημιουργήσουν οικογένεια.

5. Αποδοχή


Το άτομο δέχεται την απώλειά του και είναι έτοιμο να επενδύσει στο παρόν και να σχεδιάσει το μέλλον του. Μπορεί να προκύψει σε οποιαδήποτε φάση της όλης διαδικασίας και να εκφραστεί με διάφορους τρόπους.


Φροντιστείτε:


Η αρχειοθέτηση των εξετάσεων, θεραπειών, εγγράφων κ.λ.π. θα σας βοηθήσει να διατηρήσετε μια αίσθηση ελέγχου.


● Μην περιμένετε ότι ο σύντροφός σας θα νιώθει πάντα όπως εσείς. Μοιραστείτε τα συναισθήματα σας αλλά μην πιέζετε.

● Δώστε ευχαρίστηση ο ένας στον άλλο με τρόπους που δεν έχουν σχέση με το σεξ (δώρα, αγκαλιές, στοργή) ώστε να διατηρήσετε την οικειότητα στη σχέση σας.

● Επιτρέψτε στον εαυτό σας να εκτονωθεί όταν έχετε φτάσει στα όριά σας. Δεν είναι υγιεινό να καταπιέζετε την απογοήτευση και το θυμό.

● Φροντίστε τον εαυτό σας και αφιερώστε χρόνο για πράγματα που σας χαλαρώνουν, σας δίνουν χαρά και ικανοποίηση.


Ο ρόλος του ψυχολόγου κρίνεται σημαντικός καθ’ όλη την διάρκεια της διαδικασίας. Η μείωση του άγχους και του φόβου για το άγνωστο, η διατήρηση της επικοινωνίας του ζευγαριού καθώς και η διατήρηση της ψυχικής ισορροπίας του κάθε μέλους χρήζει ιδιαίτερης βαρύτητας. Η ενημέρωση του ζευγαριού για τα στάδια της διαδικασίας και το τι συμβαίνει σε καθένα από αυτά δίνει στο ζευγάρι μια αίσθηση ελέγχου που είναι σημαντική σε όλο αυτό που συμβαίνει.


Γιαννοπούλου Μαρία

Ψυχολόγος ΑΠΘ, MSc,

Εκπαιδευμένη στην Ψυχοθεραπεία Gestalt,

Παιδοψυχολογία & Ψυχολογία Εφήβου

Ιδρυτικό Μέλος www.allaboutparents.gr

Δόκιμο Τακτικό Μέλος Ελληνικής Εταιρίας Ψυχοθεραπείας Gestalt

6942217440

maria.giannopulu@gmail.com


©2019 by All About Parents. Proudly created with Wix.com