Καθυστερούν τα δίδυμα να αναπτύξουν ομιλία;

Μελέτες έχουν τεκμηριώσει ότι τα δίδυμα είναι πιο πιθανό να παρουσιάσουν καθυστερήσεις στις δεξιότητες λόγου και ομιλίας, με τα αρσενικά να παρουσιάζουν συνήθως μεγαλύτερη καθυστέρηση έξι μηνών από τα θηλυκά (Lewis & Thompson, 1992). Ωστόσο, μελέτες έχουν επίσης τεκμηριώσει ότι τα δίδυμα συνήθως προχωρούν στην ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας τους σε ηλικία τριών έως τεσσάρων ετών (Lewis & Thompson, 1992). Οι γλωσσικές καθυστερήσεις χαρακτηρίζονται συνήθως από ανώριμες λεκτικές δεξιότητες και λιγότερες συνολικές λεκτικές προσπάθειες.

Υπάρχουν πολλές πιθανές αιτίες για καθυστερήσεις λόγου και ομιλίας στα δίδυμα, συμπεριλαμβανομένων περιγεννητικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Για παράδειγμα, η πρόωρη γέννηση και το χαμηλό βάρος γέννησης είναι πιο κοινά μεταξύ των διδύμων (Bowen, 1999). Επιπλέον, τα δίδυμα μπορεί να έχουν λιγότερο χρόνο αλληλεπίδρασης ένας προς έναν με τον γονέα-φροντιστή τους, καθώς και τα δύο βρέφη ανταγωνίζονται για χρόνο και φροντίδα.

Αν και είναι πιο συνηθισμένο τα δίδυμα να καθυστερούν στη γλωσσική τους ανάπτυξη, υπάρχει πιθανότητα να καταφέρουν να φτάσουν τα συνομήλικά τους. Ωστόσο, τα δίδυμα που έχουν πραγματικές διαταραχές λόγου και ομιλίας μπορεί να μην καλύψουν τη διαφορά και θα ωφεληθούν πολύ από την άμεση παρέμβαση. Εάν ανησυχείτε για την ανάπτυξη της ομιλίας των διδύμων σας, είναι καλύτερο να αναζητήσετε καθοδήγηση από έναν Λογοπαθολόγο-Λογοθεραπευτή.

Τα δίδυμα έχουν τη δική τους γλώσσα;

Η «δίδυμη γλώσσα», που συχνά αποκαλείται ιδιογλωσσία ή αυτόνομη γλώσσα, είναι ένα καλά τεκμηριωμένο φαινόμενο μεταξύ των διδύμων. Μια μελέτη έδειξε ότι η γλώσσα των διδύμων εμφανίζεται στο 40% των διδύμων ζευγαριών (Lewis & Thompson, 1992).

Τι ακριβώς είναι λοιπόν η δίδυμη γλώσσα; Η λογοτεχνία έχει βρει ότι τα δίδυμα δε δημιουργούν μια νέα γλώσσα, αλλά μιμούνται ο ένας τα ανώριμα μοτίβα ομιλίας του άλλου, όπως οι επινοημένες λέξεις, ο τονισμός των ενηλίκων και οι ονοματοποιητικές εκφράσεις. Επειδή και τα δύο δίδυμα αναπτύσσονται με τον ίδιο ρυθμό, συχνά ενισχύουν ο ένας τις επικοινωνιακές προσπάθειες του άλλου και αυξάνουν τη δική τους γλώσσα. Τα μωρά που δεν είναι δίδυμα χρησιμοποιούν επίσης επινοημένες λέξεις, μοτίβα τονισμού για ενήλικες και ονοματοποιητικές εκφράσεις κατά τη διάρκεια της γλωσσικής ανάπτυξης, αλλά τέτοιες εκφράσεις συνήθως μειώνονται πιο γρήγορα καθώς δεν ενισχύονται. Αν και η γλώσσα των διδύμων μπορεί να ακούγεται ακατανόητη στους ενήλικες, τα δίδυμα συνήθως καταλαβαίνουν ο ένας τον άλλον.

Πάτησε ΕΔΩ  για να παρακολουθήσεις ένα παράδειγμα διδύμων που συνομιλούν!

Συμβουλές για την προώθηση της ανάπτυξης λόγου και ομιλίας σε δίδυμα:

  • Αδράξτε ευκαιρίες για ατομικές αλληλεπιδράσεις με τα δίδυμα σας. Η πρόσωπο με πρόσωπο αλληλεπίδραση μπορεί να είναι το πιο πολύτιμο εργαλείο που έχετε! Όσο το δυνατόν περισσότερο, αναζητήστε ευκαιρίες για αλληλεπίδραση με κάθε δίδυμο ξεχωριστά. Για παράδειγμα, εάν υπάρχουν δύο διαθέσιμοι γονείς, ζητήστε από τον έναν γονέα να διαβάσει με το ένα δίδυμο, ενώ ο άλλος γονέας παίζει με το άλλο δίδυμο. Ή μπορείτε να κάνετε μια ειδική στιγμή «η μαμά κι εγώ» για να διαβάσουμε ένα βιβλίο μαζί.
  • Ενισχύστε τις επικοινωνιακές προσπάθειες κάθε διδύμου ξεχωριστά. Κατά τη διάρκεια της βρεφικής ηλικίας, ανταποκριθείτε και μιμηθείτε τις εκφράσεις του προσώπου, τις φωνές και τις φωνές των διδύμων σας. Διατηρήστε οπτική επαφή καθώς μιμείστε τους ήχους που κάνει κάθε παιδί. Όσο το δυνατόν περισσότερο, προσπαθήστε να απαντήσετε σε κάθε δίδυμο ξεχωριστά. Για παράδειγμα, αν ένας δίδυμος κάνει μια ερώτηση, απαντήστε τους απευθείας. Εάν ένα παιδί ακολουθήσει μια κατεύθυνση, δώστε του άμεσα σχόλια (π.χ. «Ουάου Γιάννη! Φόρεσες τα παπούτσια σου!»).
  • Αφηγηθείτε τι συμβαίνει στο περιβάλλον. Χρησιμοποιήστε απλή γλώσσα για να περιγράψετε ενέργειες και γεγονότα καθώς συμβαίνουν. Κάντε τη γλώσσα σας συγκεκριμένη για κάθε δίδυμο ξεχωριστά (π.χ. «Γιάννη, φοράς τα παπούτσια σου!» και «Νίκο, βάζεις τα παιχνίδια σου στο κουτί».)
  • Ενθαρρύνετε την ακρόαση και την εναλλαγή σειράς κατά τη διάρκεια της συνομιλίας. Ζητήστε από κάθε δίδυμο να ακούσει όταν ο άλλος μιλάει και αφήστε το άλλο δίδυμο να ολοκληρώσει την έκφραση της σκέψης του (π.χ. «Είναι σειρά του Νίκου να μιλήσει. Γιάννη είναι σειρά σου να ακούσεις. Η σειρά σου να μιλήσεις θα έρθει στη συνέχεια.»).

Διαβάστε επίσης

  • Διαβάστε μαζί. Επιλέξτε βιβλία με μεγάλες και συναρπαστικές εικόνες που δεν είναι πολύ λεπτομερείς. Δείξτε διάφορες εικόνες (π.χ. «Μπάλα!» ή «Αγελάδα! Η αγελάδα λέει μμμμ!»). Ρωτήστε κάθε παιδί: «Τι είναι αυτό;» και ενθαρρύνετέ τους να ονομάσουν εικόνες. Τα μικρά παιδιά μπορεί να μην μπορούν να παρακολουθήσουν ένα βιβλίο για πολύ καιρό, και αυτό είναι εντάξει! Ακολουθήστε το παράδειγμα κάθε παιδιού και μην πιέζεστε να ολοκληρώσετε ένα ολόκληρο βιβλίο. Αντίθετα, εστιάστε στο να διατηρήσετε τις δραστηριότητες ανάγνωσης διασκεδαστικές και ελκυστικές και απολαύστε τις λίγες σελίδες που θα διαβάσουν τα παιδιά σας.
  • Ενθαρρύνετε τα δίδυμα σας να χρησιμοποιούν διαφορετικά φωνήεντα και ήχους ομιλίας. Κατά τη διάρκεια της βρεφικής ηλικίας, εμπλέξτε κάθε παιδί σε παιχνίδι ήχου, συνδυάζοντας διαφορετικούς ήχους. Κατά τη βρεφική ηλικία, εμπλέκετε κάθε παιδί σε ηχητικό παιχνίδι, συνδυάζοντας διαφορετικούς ήχους με χειρονομίες (π.χ. «οο», «εε», «μπα», ή «μα»). Μπορεί να χτυπήσετε πάνω από ένα κουτί και να αναφωνήσετε «ωχ ω!» ή μπορεί να κάνετε περιβαλλοντικούς θορύβους κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού (π.χ. «το αυτοκίνητο λέει μπιπ μπιπ!» ή «Η αγελάδα λέει μμμμμ!»). Ενθαρρύνετε κάθε παιδί να μιμείται διάφορους ήχους καθώς εξερευνά και παίζει.
  • Συνδυάστε χειρονομίες με λέξεις που θα σας βοηθήσουν να μεταφέρετε το νόημα καθώς επικοινωνείτε με τα δίδυμα σας. Για παράδειγμα, εάν το παιδί σας θέλει να το σηκώσετε, μπορείτε να σηκώσετε τα χέρια σας ψηλά και να πείτε, «Σήκω!» ή να κουνήσετε το χέρι σας καθώς λέτε, «Αντίο!» Δείξτε προς τα αντικείμενα καθώς τα επισημαίνετε (π.χ. «μπάλα!» ή «γάλα!»).
  • Ενθαρρύνετε τα δίδυμα σας να μιμούνται τις πράξεις σας. Παίξτε παιχνίδια με τα δάχτυλα, χτυπήστε τα χέρια σας ή φυσήξτε φιλιά.

Πηγές

Lewis, B.A. & Thompson, L.A. (1992). A Study of Developmental Speech and Language Disorders in Twins. Journal of Speech and Hearing Research, 35, 1086-1094.

Bowen, C. (1999). Twins development and language. Retrieved from http://www.speech-language-therapy.com/mcb.htm on 2/9/2011.

Εριφύλη Χατζησάββα

Λογοπαθολόγος – Ειδική Παιδαγωγός, MSc

Η Εριφύλη Χατζησάββα είναι Λογοπαθολόγος/Λογοθεραπεύτρια και Ειδική Παιδαγωγός, MSc. Η επαγγελματική της εμπειρία ξεκινάει από το 2015 παρέχοντας τις υπηρεσίες της σε κέντρα ειδικών θεραπειών και παράλληλης στήριξης σε παιδιά στο σχολικό πλαίσιο. Από το 2021 είναι επιστημονικά υπεύθυνη του Παιδιατρικού Θεραπευτικού Κέντρου «ΛογοΠλανήτης». Στα πλαίσια της δια βίου επιμόρφωσης της έχει λάβει πλήθος εκπαιδεύσεων μεταξύ των οποίων: Intensive Interaction, Marte Meo, Feeding Therapy, TEACCH, PECS, MAKATON, More – Στόμα, Gravity, Palin ParentChild Interaction (PCI), Mini Kids.