Πώς να διευκολύνετε την προσαρμογή του παιδιού στον παιδικό σταθμό;

Η  ένταξη και η προσαρμογή των μικρών παιδιών σε ένα περιβάλλον μάθησης και κοινωνικοποίησης έξω από την οικογενειακή ασφάλεια είναι ένα θέμα που απασχολεί έντονα τους γονείς όταν ανοίγουν οι παιδικοί σταθμοί. Ως χώροι αγωγής οι βρεφονηπιακοί-παιδικοί σταθμοί και το προσωπικό οφείλουν να έχουν από τη πλευρά τους μια σχεδιασμένη προετοιμασία ένταξης με σεβασμό στο κάθε παιδί και την οικογένεια του.  Από την άλλη πλευρά οι γονείς χρειάζεται να είναι ενημερωμένοι για τις αναμενόμενες αντιδράσεις των παιδιών και να προετοιμαστούν και οι ίδιοι για τη μεταβατική αυτή περίοδο. Είναι μια περίοδος προσαρμογής σε μια νέα μικρό κοινωνία και σε νέες συνθήκες κυρίως για το παιδί αλλά και για τους γονείς.

Η μεγαλύτερη ανησυχία που εκφράζουν κυρίως οι γονείς τις πρώτες μέρες προσαρμογής  αφορά τις αντιδράσεις των παιδιών και τους τρόπος διαχείρισης τους.
Το άγχος αποχωρισμού εμφανίζεται ήδη από τον 6ο μήνα και διαρκεί περίπου ως τα 3 έτη εκδηλώνεται με την απομάκρυνση του παιδιού από το οικογενειακό πλαίσιο και επηρεάζεται από είδος του δεσμού με τους γονείς.  Το πώς θα αντιδράσει το κάθε παιδί εξαρτάται από την οικογένεια (ενδοοικογενειακές σχέσεις, εργασία γονέων κλπ), το ίδιο το παιδί (ηλικία, προσωπικότητα) αλλά και τον Παιδικό σταθμό (παιδαγωγική φιλοσοφία, εξοπλισμός κλπ).

Ποιές είναι οι φανερές και λιγότερο φανερές αντιδράσεις των παιδιών;

  • Kλάμα (αναζήτηση της μητέρας –πατέρα) η ακόμα και συγγενών (γιαγιά-παππού)
  • Άρνηση φαγητού
  • Γκρίνια
  • Επιθετική συμπεριφορά προς τους συνομήλικους
  • Παλινδρομήσεις ( π. χ ενουρήση, εγκόπριση, άρνηση ομιλίας)
  • Σωματικά συμπτώματα(π. χ παράπονα για πόνο στη κοιλιά)
  • Απομόνωση, παθητικότητα η σιωπή
  • Γενικότερη άρνηση

Tι μπορούν να κάνουν οι γονείς για μια ομαλή προσαρμογή;

Είναι σημαντικό οι γονείς να βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία και συνεργασία με τους παιδαγωγούς για την ομαλότερη προσαρμογή των παιδιών. Η αμοιβαία εμπιστοσύνη και θετική στάση σταδιακά θα  έχει ως αποτέλεσμα να αισθανθούν ασφάλεια και να ξεδιπλώσουν τον εαυτό σους. Αναφορικά με την θετική στάση των γονιών, καλό είναι να αποφεύγουν να καταστείλουν  άμεσα το κλάμα του παιδιού( Μην κλαίς, Γιατί κλαίς;;) και να προσπαθούν να «ξεκολλήσουν» από πάνω τους το παιδί με προτροπές που φανερώνουν το άγχος των ίδιων( Γιατί δε πας στη δασκάλα σου/ να παίξεις με τα άλλα παιδιά;;). Το παιδί που πρώτη φορά βιώνει μια διαδικασία αποχωρισμού και είσοδο σε ένα νέο χώρο στον οποίο χάνει την αποκλειστικότητα των φροντιστών του χρειάζεται χρόνο σύμφωνα με το δικό του ρυθμό.  Μερικά παιδιά μπορεί να χρειαστούν μια εβδομάδα ενώ άλλα μέχρι και 1-1.5 μήνα.

Είναι απαραίτητο να είναι σταθεροί οι γονείς στις αντιδράσεις τους και συνεπείς στη καθημερινή προσέλευση κατά τη διάρκεια της προσαρμογής ανεξάρτητα από τις αντιδράσεις του παιδιού. Δηλαδή για παράδειγμα να αντισταθούν να κρατήσουν στο σπίτι το παιδί επειδή κλαίει όταν πάει στο παιδικό σταθμό. Επιπλέον είναι βασικός παράγοντας η συναισθηματική κατάσταση του γονέα που αφήνει το παιδί την ώρα της προσέλευσης στο παιδικό σταθμό. Το άγχος και η ανασφάλεια μεταδίδονται στο παιδί και επιβραδύνουν την προσαρμογή του. Αντίθετα η ψύχραιμη και θετική αντιμετώπιση αυτής της νέας συνθήκης με υπομονή και κατανόηση και ο ενθουσιασμός για τα μικρά καθημερινά βήματα που κάνει ένα παιδί ( π. χ Τι ωραία ζωγραφιά έκανες σήμερα στο σχολείο!’’) ενισχύουν την αίσθηση ασφάλειας και ικανοποίησης του.

Διαβάστε επίσης

Παράλληλα, καλό είναι να αποφεύγουν τα σχόλια σχετικά με την διατροφή του (π. χ αν αρνείται να φάει για περισσότερο από 1-2 μέρες στο σχολείο) ή τη συμπεριφορά με τη τουαλέτα( αν έχει συχνές ενουρήσεις και λερώνεται).  Συχνά τα μικρά παιδιά επιμένουν να πάρουν μαζί τους ένα αγαπημένο τους παιχνίδι ή κουκλάκι του στο σχολείο το οποίο καλό είναι να επιτρέπουν να το παίρνει καθώς με έτσι βιώνουν κάποια συνέχεια από το σπίτι στο σχολείο και συνεπώς τους παρέχει ηρεμία. Τέλος , οι συχνές επιβεβαιώσεις και εξηγήσεις είναι βοηθητικές ( πχ. « Θα έρθω να σε πάρω μετά τη δουλειά) γιατί  εξασφαλίζεται η προβλέψιμότητα και η ρουτίνα που χρειάζονται σε αυτές της ηλικίες.

Τα απαραίτητα συστατικά  για μια ομαλή προσαρμογή είναι η ευαισθησία, υπομονή και ανταπόκριση. Με την ενθαρρυντική στάση των γονέων και αντίστοιχα την μελετημένη προσπάθεια των παιδαγωγών τα παιδιά θα προσαρμοστούν και θα απολαμβάνουν τη παραμονή τους στο παιδικό σταθμό. Σε γενικές γραμμές, ένα παιδί θεωρείται πως έχει προσαρμοστεί όταν πάει με ευκολία στη παιδαγωγό και αποχωρίζεται με σχετική ευκολία το γονιό, συμμετέχει σε δραστηριότητες, είναι ο εαυτός του και αρχίζει να κοινωνικοποιείται( από 2.5 χρονών).

Καλό ξεκίνημα!

Δήμου Σταυρούλα

Παιδαγωγός προσχολικής ηλικίας ΑΤΕΙ

Msc.Παιδοψυχολογία

risa_777@hotmail.com

Ονομάζομαι Σταυρούλα Δήμου. Είμαι παιδαγωγός προσχολικής ηλικίας και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στη Παιδοψυχολογία. Έχω παρακολουθήσει πληθώρα σεμιναρίων με θέματα όπως το παιδικό ιχνογράφημα, τις τέχνες και το παιχνίδι στη προσχολική ηλικία, τη ΔΕΠΥ κ.α. Επίσης έχω πιστοποιήσεις από επιμορφωτικά προγράμματα ειδικής αγωγής, παιδοψυχολογίας και διδασκαλίας ξένων γλωσσών. Έχω εμπειρία με παιδιά κυρίως προσχολικής ηλικίας από το χώρο της εργασίας μου αλλά και εθελοντικά. Παράλληλα ασχολούμαι με θέματα κακοποίησης και παιδικής προστασίας.