Ποιος τύπος γονέα είσαι;

Το γονεϊκό ύφος που υιοθετεί ο ενήλικας επιδρά αναλόγως στην εξέλιξη της προσωπικότητας του παιδιού καθώς πολλά από τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά αυτής προκύπτουν από τα βιώματα της πρώιμης ηλικίας. Η ανατροφή του παιδιού εγγυάται την ομαλή ή μη ανάπτυξή του σε έναν χαρούμενο και ολοκληρωμένο άνθρωπο.

Το γονεϊκό ύφος που υιοθετεί ο ενήλικας επιδρά αναλόγως στην εξέλιξη της προσωπικότητας του παιδιού καθώς πολλά από τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά αυτής προκύπτουν από τα βιώματα της πρώιμης ηλικίας. Η ανατροφή του παιδιού εγγυάται την ομαλή ή μη ανάπτυξή του σε έναν χαρούμενο και ολοκληρωμένο άνθρωπο.

Η αναπτυξιακή Ψυχολόγος Diana Baumrind ερεύνησε εκτεταμένα τη σχέση γονέα-παιδιού και υπέδειξε 4 κατηγορίες γονεϊκού στυλ καθώς και τις επιπτώσεις τους στην ψυχοσύνθεση του παιδιού.

Ποιο γονεϊκό στυλ σας χαρακτηρίζει;

Αυταρχικός τύπος γονέα (Authoritarian)

Ο αυταρχικός γονέας είναι επιβλητικός στη σχέση του με το παιδί. Επιδεικνύει αυστηρότητα και εξουσιαστική συμπεριφορά αλλά ελάχιστη καλοσύνη. Αποφασίζει ο ίδιος τους κανόνες, έχει υψηλές προσδοκίες και αποζητά την υπακοή. Στην περίπτωση που το παιδί παραβεί τους κανόνες, ο αυταρχικός γονέας συνήθως καταφεύγει στην τιμωρία. Αν τελικά το παιδί πειθαρχήσει, τότε θα επιβραβευτεί ή θα ανταμειφθεί.

Ο αυταρχικός γονέας είναι επιβλητικός στη σχέση του με το παιδί. Επιδεικνύει αυστηρότητα και εξουσιαστική συμπεριφορά αλλά ελάχιστη καλοσύνη. Αποφασίζει ο ίδιος τους κανόνες, έχει υψηλές προσδοκίες και αποζητά την υπακοή. Στην περίπτωση που το παιδί παραβεί τους κανόνες, ο αυταρχικός γονέας συνήθως καταφεύγει στην τιμωρία. Αν τελικά το παιδί πειθαρχήσει, τότε θα επιβραβευτεί ή θα ανταμειφθεί.

Επιτρεπτικός τύπος γονέα (Permissive)

Ο επιτρεπτικός γονέας επιδεικνύει υπέρτατη καλοσύνη και λίγη αυστηρότητα απέναντι στο παιδί. Καλύπτει όλες τις ανάγκες του και επιθυμίες του σε μια προσπάθεια αποφυγής δυσαρέσκειας του παιδιού. Οι κανόνες συνήθως είναι ελάχιστοι και το παιδί μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον που δεν υπάρχουν ιδιαίτερες απαιτήσεις από αυτό.

Ο επιτρεπτικός γονέας επιδεικνύει υπέρτατη καλοσύνη και λίγη αυστηρότητα απέναντι στο παιδί. Καλύπτει όλες τις ανάγκες του και επιθυμίες του σε μια προσπάθεια αποφυγής δυσαρέσκειας του παιδιού. Οι κανόνες συνήθως είναι ελάχιστοι και το παιδί μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον που δεν υπάρχουν ιδιαίτερες απαιτήσεις από αυτό.

Η άνευ όρων αγάπη και η υπερβολική επιείκεια του γονέα επιφέρουν στο παιδί υψηλό αίσθημα του ‘ανήκειν’ αλλά δεν το βοηθούν να κατανοήσει τη σημαντικότητα του εαυτού του.

Αμέτοχος τύπος γονέα (Uninvolved)

Τον αμέτοχο γονέα διακρίνει η χαμηλή αυστηρότητα αλλά και η χαμηλή καλοσύνη. Απέχει αρκετά από τη ζωή του παιδιού του και συνεπώς οι κανόνες στο περιβάλλον τους εκλείπουν. Η συμπεριφορά αυτή παρατηρείται κυρίως σε ενήλικες επιρρεπείς σε εξαρτήσεις ή που αντιμετωπίζουν κατάθλιψη. Σε ακραίες καταστάσεις πιθανό είναι ο γονέας να καταφεύγει σε κατάχρηση της εξουσίας του και στην παραμέληση των βασικών αναγκών του παιδιού.

Η αδιαφορία του γονέα έχει συνήθως επιπτώσεις στην ψυχοσωματική κατάσταση του παιδιού και δύναται να το οδηγήσει σε παραβατικές συμπεριφορές. Η χαμηλή αυτοεκτίμηση, η ακαδημαϊκή αποτυχία, η αντικοινωνική ή/και επικίνδυνη συμπεριφορά ενδεχομένως να ταλαιπωρούν το παιδί που μεγαλώνει σε αυτό το περιβάλλον.

Αυτό το γονεϊκό στυλ ανατροφής αποτρέπει το παιδί από το να αναπτύξει το αίσθημα του ‘ανήκειν’ αλλά και να πιστέψει στην αξία του εαυτού του.

Επιτακτικός τύπος γονέα (Authoritative)

Στο επιτακτικό περιβάλλον υπάρχουν κανόνες αλλά και αμοιβαίος σεβασμός. Ο επιτακτικός γονέας είναι καλοσυνάτος και αυστηρός ταυτόχρονα. Μπορεί να είναι επιβλητικός δίχως να περιορίζει ή να υποδουλώνει το παιδί. Δεν χρησιμοποιεί αυταρχικά μέσα συμμόρφωσης του παιδιού αλλά το αφουγκράζεται και συνεργάζεται μαζί του για την επίλυση των συγκρούσεων.

Διαβάστε επίσης

Το συγκεκριμένο μοντέλο γονέα προσφέρει στο παιδί ελευθερία, του επιτρέπει να είναι αυτόνομο και, περιοδικά, να αναλαμβάνει ευθύνες και πρωτοβουλίες που του αρμόζουν. Σύμφωνα με έρευνες, το παιδί αναπτύσσεται ανεμπόδιστα σε ένα επιτακτικό περιβάλλον, καθώς επίσης εμφανίζει ισχυρό κίνητρο για μάθηση. Θεωρείται πιο πιθανό να νιώθει χαρούμενο και ανεξάρτητο, να διαθέτει αυτοπεποίθηση και να καλλιεργήσει την ικανότητα για αυτενέργεια. Συνεπώς, ενισχύεται η αίσθηση του ‘ανήκειν’ και η αυτοεικόνα του.

Πρώτη δημοσίευση ΕΔΩ!

Βιβλιογραφία

Nelsen, J. & DeLorenzo, C. (2021). Positive discipline in the Montessori classroom: Preparing an environment that fosters respect, kindness & responsibility. U.S.A: Parent Child Press

Όλγα Ντίνα

Reggio Emilia & Montessori inspired teacher

BA in Early Childhood Studies – Certified Children’s Yoga Teacher – Certified AMI 3-6 Montessori Classroom Assistant – Co-founder of Avoketa Concept Store

ntina.olga@gmail.com

Ονομάζομαι Όλγα Ντίνα και είμαι Παιδαγωγός Προσχολικής Ηλικίας. Είμαι απόφοιτη της σχολής BA Early Childhood Studies του University of East London και έχω παρακολουθήσει το AMI 3-6 Montessori Assistants Course στο Λονδίνο και το πρόγραμμα δια βίου μάθησης “Μαθησιακές Δυσκολίες” από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Έχω εργαστεί πάνω από 7 χρόνια σε διεθνή σχολεία και εξειδικεύομαι στις παιδαγωγικές μεθόδους Reggio Emilia και Montessori. Είμαι Πιστοποιημένη Δασκάλα Γιόγκα για Παιδιά και συνιδρύτρια του Avoketa Concept Store.