ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΣΤΗΡΙΞΗ & ΑΥΤΙΣΜΟΣ

Να στείλω το παιδί με Αυτισμό σε Γενικό Σχολείο με Παράλληλη Στήριξη;

Τα τελευταία χρόνια, σε όλο και περισσότερες σχολικές αίθουσες συναντάμε πλέον συνοδούς παράλληλης στήριξης. Μία αύξηση, που μόνο ευχάριστα συναισθήματα μπορεί να προκαλεί, καθώς σταδιακά αναγνωρίζεται η ανάγκη ενίσχυσης, υποστήριξης και ένταξης περισσότερων μαθητών στα σχολεία τυπικής ανάπτυξης.

Έχοντας εργαστεί και εγώ ως συνοδός σε σχολείο τυπικής ανάπτυξης με έναν προέφηβο, 11 ετών τότε, μη λεκτικό, στο φάσμα του αυτισμού, θέλω να μοιραστώ την εμπειρία μου αλλά και τις ανησυχίες μου. Όχι όσον αφορά την συμβολή της συνοδού στην εξέλιξη και την ένταξη του παιδιού, αλλά για την σημασία της αμοιβαίας συνεργασίας όλης της σχολικής μονάδας, αλλά και του κοινωνικού πλαισίου.

Δυστυχώς, περνώντας τα χρόνια και δουλεύοντας με αρκετά παιδιά και γονείς, αντιλήφθηκα πως η παράλληλη στήριξη των παιδιών με αυτισμό, οι συνοδοί τους, είναι «εκείνες οι κυρίες δίπλα στα άτακτα παιδιά». Σε προσωπικές αυτοαποκαλύψεις, κυρίως σε συνεδρίες με παιδιά, ότι εργαζόμουν σε σχολείο, υπήρχε σχεδόν πάντα η ίδια απάντηση: «Α και στο δικό μας σχολείο έχουμε διαφορετικές δασκάλες για κάποια παιδιά που έχουν πρόβλημα/ είναι άτακτα/ είναι κακοί μαθητές». Και εκεί αντιλήφθηκα πως όσο καλή δουλειά και αν κάνουν οι επαγγελματίες, όσο επαρκής και αν είναι η εξατομικευμένη παρέμβαση που παρέχουν, η ευαισθητοποίηση, η ενημέρωση και η αποδοχή από τους γονείς των «τυπικών» παιδιών έχουν ακόμα πολύ δρόμο.

Διαβάστε επίσης

Διαφορετικότητα & Αποδοχή στο Σχολικό Περιβάλλον

Παρόλο που βάση της εγκυκλίου η παράλληλη στήριξη, οφείλει να λειτουργεί σε συνεργασία με τον εκπαιδευτικό της τάξης, να έχει επαφή με όλα τα παιδιά, με στόχο την όσο το δυνατόν λιγότερη στοχοποίηση των μαθητών, κάτι τέτοιο συμβαίνει σε ελάχιστες περιπτώσεις. Πολλά παιδιά δε γνωρίζουν, δεν κατανοούν και δεν αντιλαμβάνονται το διαφορετικό, καθώς  η  διαθεσιμότητα των γονέων είναι μικρή και ίσως εδώ την ευθύνη την φέρνουν από κοινού με τις  σχολικές μονάδες.

Το διαφορετικό παιδί με την παράλληλη στήριξη

Ένα παιδί με αυτισμό, δεν είναι απλά άτακτο. Δεν είναι κακόβουλο. Δεν είναι λάθος μεγαλωμένο, ούτε η συμπεριφορά του είναι ευθύνη των γονέων του. Είναι απλά διαφορετικό. Και όσο και αν μας τρομάζει, είναι στο δικό μας χέρι να δημιουργήσουμε έναν κόσμο γεμάτο κατανόηση, αποδοχή και αγάπη. Για όλα τα παιδιά, όχι μόνο για εκείνα που βρίσκονται στο φάσμα. Και οι γονείς, ως καθρέφτες και οι εκπαιδευτικοί ως αρωγοί, αν συνεργαστούν, σίγουρα το αποτέλεσμα θα είναι μαγικό.

Αν οι γονείς, είναι ενήμεροι για τις δράσεις των σχολείων, για τα παιδιά που έχουν παράλληλη στήριξη μέσα στην τάξη, για τις ιδιαιτερότητες τους, σίγουρα θα είναι σε θέση να ενισχύσουν το έργο των εκπαιδευτικών και να συμπεριλάβουν τα παιδιά τους ενεργά σε μία τέτοια διαδικασία. Αν τα σχολεία με τη σειρά τους αποκτήσουν τη διαθεσιμότητα να ενημερώνουν, να εκπαιδεύουν και να ακούν τους γονείς, τότε ίσως έρθει η πολυπόθητη αποδοχή. 

Διαβάστε επίσης

Tο σχολείο μέσα από την αποδοχή, μπορεί να δείξει τον δρόμο στα παιδιά, ώστε να αποδεχθούν τη διαφορετικότητα και να τα αποτρέψει από την υιοθέτηση συμπεριφορών διακρίσεων, εκφοβισμού και κοινωνικού αποκλεισμού.

Ο ρόλος της παράλληλης στήριξης στο σχολικό πλαίσιο

Καθημερινά, συνέβαιναν αρκετά γεγονότα, που τα παιδιά τα αντιμετώπιζαν σκληρά. Πολλές φορές χρειάστηκε να παρέμβω, να συζητήσω, να εξηγήσω σε κάθε παιδί ξεχωριστά τι σημαίνει αυτισμός και πώς αντιλαμβάνεται διαφορετικά τον κόσμο. Να εξηγήσω τους λόγους που ο μαθητής μου δυσκολεύονταν να έχει μία αποδεκτή συμπεριφορά. Που δεν ήταν πάντα χαρούμενος, όταν μοιράζονταν τα παιχνίδια του. Που έκρυβε τα πράγματα τους, γιατί τον ενοχλούσαν. Που οι φωνές τους τον τάραζαν. Που οι αγκαλιές και οι “επιθέσεις” αγάπης που δέχονταν, πολλές φορές τον ενοχλούσαν. 

Χρειαζόταν λοιπόν καθημερινά να διαχειρίζομαι, όχι μόνο τις δυσκολίες του, αλλά και τη ματαίωση των υπόλοιπων παιδιών. Να γίνομαι δίαυλος επικοινωνίας. Να εξηγώ και να οριοθετώ. Και με τον καιρό είδα πως τα παιδιά ανταποκρίνονταν.

Η σχέση της παράλληλης στήριξης με την τάξη

Σταδιακά, τα παιδιά ήταν σε θέση να τον κατανοούν. Μπορούσαν να τον περιμένουν και είχαν μάθει να παίζουν μαζί του. Καθημερινά τον αναζητούσαν και όποτε οι συνθήκες το επέτρεπαν, διέθεταν τον χρόνο τους. Καθένα από αυτά τα παιδιά είχε αποκτήσει μία ιδιαίτερη σχέση μαζί του, και με τον τρόπο τους ήταν πάντα εκεί. Ακόμα και τα πιο δύσκολα παιδιά, με τον καιρό μαλάκωσαν. Σταμάτησαν να τον χλευάζουν και να ενοχλούνται με την έντονη παρουσία του και τις δύσκολες συμπεριφορές του. 

Αυτές οι ευχάριστες αλλαγές δεν ήρθαν μαγικά. Ούτε συνέβησαν σε μία μέρα. Καθημερινά χτίζαμε μία σχέση. Και μιλάω στο πρώτο πληθυντικό γιατί αυτά τα παιδιά μου έδωσαν και εμένα απεριόριστη και ειλικρινή αγάπη. Τις στιγμές που και εγώ η ίδια ματαιωνόμουν, στις δυσκολίες που συναντούσα, ήταν πάντα εκεί να μας δείχνουν αγάπη. Και με έκαναν να νιώθω και εγώ δυνατή.

Η συνεργασία μου με τον δάσκαλο της τάξης ήταν άψογη. Ποτέ δεν ένιωσα να μας απορρίπτει. Και κάθε μου πρόταση για επικοινωνία, διάλογο και συμμετοχή με τα παιδιά αγκαλιάζονταν με χαρά. Και αυτό φυσικά ήταν το μεγαλύτερο εφόδιο που θα μπορούσα να έχω. 

Η συμβολή όμως των οικογενειών ήταν εξίσου σημαντική. Αναγνώριζαν το ρόλο μου, και πολύ συχνά, με το πέρασμα του χρόνου μου μιλούσαν, συζητούσαν μαζί μου, με ρώταγαν πράγματα και συνείσφεραν ενεργά στο κλίμα που προσπαθούσαμε να δημιουργήσουμε με το σχολείο. 

Αγκαλιάζοντας τον Aυτισμό

Κάθε παιδί είναι διαφορετικό. Κάθε παιδί έχει τις ιδιαιτερότητες του. Έτσι λοιπόν και κάθε παιδί που βρίσκεται στο φάσμα του αυτισμού, δεν είναι απλά μία διάγνωση αλλά ένα ξεχωριστό παιδί.

Όταν λοιπόν τα παιδιά μας γυρνάνε από το σχολείο, και μας αναφέρουν εκείνη τη προσωπική δασκάλα του “δύσκολου” παιδιού, ας μην τα προσπερνάμε. Δεν είναι μία τυχαία πληροφορία που δεν μας αφορά. Μπορούμε να ρωτήσουμε, να μάθουμε, να εξηγήσουμε στο παιδί μας.  Όχι από περιέργεια. Όχι για να κάνουμε κουτσομπολιό, αλλά για να συμβάλλουμε στην δημιουργία ενός φιλικού περιβάλλοντος που θα μας χωράει και θα μας αποδέχεται όλους. 

Μπορούμε και οι ίδιοι να ψάξουμε, να μάθουμε, να ενημερωθούμε για τον αυτισμό. Δεν σημαίνει πως επειδή η διάγνωση δε βρίσκεται στο δικό μας, σπίτι δεν μας αφορά. Πρέπει να σταματήσουμε να κλείνουμε τα μάτια στο διαφορετικό. Τα παιδιά είναι οι καθρέφτες μας. Μέσα από τη δική μας ενημέρωση, τη δική μας ευαισθητοποίηση, τις δικές μας συμπεριφορές, και εκείνα θα καταφέρουν να αγκαλιάσουν τον αυτισμό και το σχολείο να γίνει ένας χώρος για όλους. 

Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Σχεσιακή Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια

Παιδοψυχολογία & Ψυχολογία Εφήβου

Μέλος Διεθνούς Ένωσης Σχεσιακής Ψυχανάλυσης & Ψυχοθεραπείας (IARPP)

6945494044

Υπερείδου 6, Ηλιούπολη

mariafounda.com