Κοινωνικές & συναισθηματικές δυσκολίες στη ΔΕΠ-Υ

Κοινωνικές & συναισθηματικές δυσκολίες στη ΔΕΠ-Υ

Τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ, κατά την σχολική ηλικία, αντιμετωπίζουν διάφορες δυσκολίες. Κάποιες από αυτές έχουν να κάνουν με τις κοινωνικές τους δεξιότητες  και κάποιες με τον συναισθηματικό τους κόσμο. Συχνά οι δύο αυτοί παράγοντες είναι αλληλένδετοι, με αποτέλεσμα μια δυσκολία στον έναν από τους δύο τομείς να επηρεάζει και τον άλλον.

Δυσκολία στις κοινωνικές δεξιότητες

Όσον αφορά την κοινωνική τους εικόνα, είναι γεγονός πως πολύ συχνά, τα παιδιά αυτά είναι υπερκινητικά και έχουν παρορμητική συμπεριφορά. Αυτό τα δυσκολεύει στο να παραμείνουν ήσυχα ή συγκεντρωμένα για αρκετή ώρα, να περιμένουν τη σειρά τους ή να φερθούν όπως ορίζει μια κοινωνική κατάσταση. Η παρορμητικότητά τους, συχνά τα παρασύρει και πολλές φορές ο τρόπος που αντιδρούν δείχνει έλλειψη ενσυναίσθησης και ίσως εγωκεντρισμό, καθώς μπορεί να σπεύδουν να είναι πρώτοι σε όλα, να μη δείχνουν ότι ακούνε προσεκτικά το συνομιλητή τους και να μην είναι ιδιαίτερα ενεργοί σε συζητήσεις. Εύκολα κάτι τέτοιο γίνεται παρεξηγήσιμο, όμως δεν πρέπει να προσπερνιέται το γεγονός ότι αυτές οι συμπεριφορές δεν είναι εσκεμμένες και σκόπιμες.

Πώς αντιμετωπίζει το περιβάλλον των παιδιών αυτές τις δυσκολίες;

Η κοινωνική συμπεριφορά των παιδιών με ΔΕΠ-Υ, συχνά οδηγούν γονείς και εκπαιδευτικούς σε αρνητική διάθεση και αποδοκιμασίες. Ορισμένες φορές, οι τελευταίοι αυτοί, τείνουν να δίνουν προσοχή σε αυτά τα παιδιά, κυρίως για να  επισημάνουν κάποια αρνητική συμπεριφορά. Έτσι,  εκείνα αντιλαμβάνονται ότι μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούν να τραβήξουν την προσοχή και καταλήγουν να διαιωνίζουν τέτοιου είδους συμπεριφορές.

Επίσης, η παρορμητικότητά τους που κάποιες φορές εκφράζεται και με επιθετικότητα, τα κάνει λιγότερο αγαπητά και είναι πιο δύσκολο να επιλεχθούν από παρέες. Μάλιστα, όταν η ΔΕΠ-Υ συνυπάρχει και με μαθησιακές  δυσκολίες, οι διαπροσωπικές σχέσεις είναι πιο δυσμενείς.

Διαβάστε επίσης

Ψυχό - συναισθηματική κατάσταση παιδιών με ΔΕΠ-Υ

Όπως είναι φυσικό, τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ βιώνουν έντονο άγχος, καθώς όσο και να προσπαθούν να αυξήσουν τις μαθησιακές τους επιδόσεις, πολύ συχνά ματαιώνονται. Σε συνδυασμό μάλιστα με την ψυχολογική πίεση που τους ασκείται, προσπαθώντας να φτάσουν το επίπεδο επιδόσεων των συμμαθητών τους, χωρίς επιτυχία, λόγω του περισσότερου χρόνου που χρειάζονται για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους, επηρεάζονται αρνητικά και στις ικανότητες οργάνωσης των δραστηριοτήτων τους.

Συναισθηματικά, τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ τείνουν να γίνονται πιο ευαίσθητα, να μην πιστεύουν στον εαυτό τους και συχνά να γίνονται εχθρικά. Αυτά, σαφώς, είναι φυσικά επακόλουθα μιας συνεχούς προσπάθειας που δεν επιφέρει καρπούς και αν αναλογιστεί κανείς πώς φαντάζουν στο μυαλό αυτών των παιδιών οι απαιτήσεις των σχολικών τάξεων, θα κατανοήσει τις συχνές καταθλιπτικές τους τάσεις.

Η συνεχής προσπάθεια και η εργασία στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους, σε τομείς που περιέχουν ανάγνωση και γραφή, όπου τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ υστερούν, καθώς και οι απεριόριστες απαιτήσεις, πυροδοτούν εξάντληση και κατ’ επέκταση νευρικότητα και απογοήτευση, που με τη σειρά τους επιφέρουν μειωμένο κίνητρο για μάθηση ή και ορισμένες φορές, σχολική φοβία.

Η αναγνώριση των αδυναμιών τους, δημιουργεί ανασφάλεια σε σχέση με την εικόνα τους απέναντι στους άλλους.

Το ίδιο το παιδί αντιλαμβάνεται την διαφορετικότητά του, σε σχέση με τους συνομήλικούς του, χωρίς απαραίτητα να μπορεί να το εξηγήσει, ειδικά εάν δεν έχει διαγνωσθεί, γεγονός το οποίο το επηρεάζει αρνητικά στην ψυχική του κατάσταση.

Ποιος ο ρόλος της οικογένειας;

Η οικογένεια διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στο πρόγραμμα αποκατάστασης ενός παιδιού με ΔΕΠ-Υ. Τα μέλη της οικογένειας, οι σχέσεις μεταξύ τους και η συμπεριφορά τους, καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την ανάπτυξη, τον τρόπο αντιμετώπισης διάφορων καταστάσεων, τον χαρακτήρα και τον ψυχικό κόσμο του παιδιού. Επίσης, οι προσδοκίες των γονέων για τη μαθησιακή εξέλιξη του παιδιού και ο τρόπος που τις εκφράζουν, έχουν τεράστιο αντίκτυπο σε ένα παιδί με ή χωρίς ΔΕΠ-Υ. Χρειάζεται από τους γονείς αποδοχή και σωστή αντιμετώπιση της δυσκολίας αυτής.

Διαβάστε επίσης

Εκπαιδευτική παρέμβαση & γονείς

Μια εκπαιδευτική παρέμβαση, μπορεί να θεωρηθεί επιτυχημένη, όταν οι γονείς αποδεχθούν του παιδί τους με τις δυσκολίες του και προσπαθήσουν να το βοηθήσουν ουσιαστικά, με τα κατάλληλα προγράμματα και εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς. Είναι βέβαιο πως μια τέτοια κατάσταση δημιουργεί και στους γονείς βαρύ συναισθηματικό φορτίο και είναι αρκετά εύκολο  να ξεφύγουν και να κάνουν λάθος χειρισμούς, να ορίσουν μη υλοποιήσιμους στόχους και να προκαλέσουν μεγαλύτερη ματαίωση στο παιδί. Ακόμη, αξίζει να αναφερθεί η σημασία και η αξία της πρώιμης παρέμβασης.

Όσο πιο νωρίς αντιληφθούν, αποδεχθούν και δράσουν οι γονείς, ξεκινώντας πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης στο παιδί, τόσο μεγαλύτερη άμβλυνση αναμένεται να παρατηρηθεί στις δυσκολίες αυτού, μεταγενέστερα.

Είναι αναγκαίο λοιπόν να το υποστηρίξουν, να το ενθαρρύνουν και να του δείξουν το κατάλληλο ενδιαφέρον, από νωρίς.

Η ΔΕΠ-Υ κρύβει ένα αρκετά βεβαρημένο κοινωνικό, ψυχολογικό και συναισθηματικό υπόβαθρο. Γονείς, εκπαιδευτικοί, θεραπευτές και περιβάλλον είναι ικανοί να ενισχύσουν το παιδί με ΔΕΠ-Υ, μέσω της έγκαιρης κι έγκυρης παρέμβασης, σε συνδυασμό με την κατανόηση και την ενθάρρυνση ώστε να αποκτήσει κατάλληλα εφόδια για την αντιμετώπιση των δυσκολιών του.

Γεωργία Κομνηνού

Καθηγήτρια αγγλικών 

Εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή

email: tzokomninou@gmail.com

τηλ: 6972019725

Η Γεωργία Κομνηνού είναι απόφοιτη του τμήματος Μηχανικών Αυτοματισμού, με εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή, του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου και συνεχή επιμόρφωση στους τομείς της Ειδικής Αγωγής κι Εκπαίδευσης. Έχει εργασθεί ως καθηγήτρια Εκπαιδευτικής Ρομποτικής κι έχει πολυετή εμπειρία στην διδασκαλία αγγλικών σε παιδιά τυπικής και μη, ανάπτυξης. Επιπλέον, εργάζεται στον τομέα της Ειδικής Αγωγής σε ατομικά και ομαδικά πλαίσια. Οραματίζεται να συνδυάσει την Εκπαιδευτική Ρομποτική με την Ειδική Αγωγή, διατηρώντας παράλληλα το ενδιαφέρον και την αγάπη της για την ξενόγλωσση διδασκαλία.