Διαζύγιο: Πώς να το ανακοινώσουμε στα παιδιά;

Όταν πλέον το ζευγάρι έχει πάρει την απόφαση να χωρίσει, η σχέση έχει κάνει πλέον τον κύκλο της και δεν υπάρχει άλλος χώρος για επιδιορθώσεις, το βήμα που δυσκολεύει πιο πολύ από όλα τους γονείς, είναι το πώς θα το ανακοινώσουν τον χωρισμό στα παιδιά τους.

Ακόμα και όταν αναφερόμαστε σε περιπτώσεις, όπου έχουν από κοινού αποφασίσει την λύση του γάμου τους, έχουν συμφωνήσει για τις διαδικασίες και είναι και οι δύο σύμφωνοι και διαθέσιμοι να είναι όσο πιο κοντά μπορούν στα παιδιά τους, η σκέψη και μόνο ότι πρέπει να το επικοινωνήσουν στα παιδιά τους τρομάζει. Τους κυριαρχεί ο φόβος της αντίδρασης των παιδιών, και οι πιθανές ερωτήσεις που θα έρθουν αντιμέτωποι και θα κληθούν να απαντήσουν. Δεν μπορούν να βρουν τον τρόπο να τους το ανακοινώσουν ώστε να μην τα πληγώσουν.

Καθώς η στιγμή που θα ανακοινώσουν στα παιδιά το διαζύγιο, είναι μία από τις πιο δύσκολες στιγμές της διαδικασίας, και ίσως η πιο κρίσιμη. Οι περισσότεροι γονείς το αναβάλλουν διαρκώς, προβάρουν τα λόγια τους και κάνουν σενάρια για τις πιθανές αντιδράσεις και όταν φτάνουν να τους μιλήσουν το μετανιώνουν και πάλι από την αρχή.

Τα παιδιά, σε αντίθεση με τους γονείς, δεν θα είναι ποτέ επαρκώς προετοιμασμένα για μία τόσο μεγάλη αλλαγή στη ζωή τους. Τα παιδιά πάντοτε φαντασιώνονται, πως όσο δύσκολες και αν είναι οι συνθήκες συμβίωσης, με έντονες διαφωνίες και καυγάδες, θα ξεπεραστούν, υιοθετώντας πολλές φορές το ρόλο του επιδιορθωτή, επωμιζόμενα μία ασυνείδητη ευθύνη. Μία τέτοια ανακοίνωση λοιπόν, θα τα κάνει να νιώσουν απόγνωση, όντας ανήμπορα να αποτρέψουν την έκβαση αυτή.

Είναι λάθος να αποφεύγουμε και να καθυστερούμε να τα ενημερώσουμε, θεωρώντας τα παιδιά ανώριμα ή πολύ μικρά να καταλάβουν αυτό που θέλουμε να τους ανακοινώσουμε, μέσα από την δική μας ανάγκη να τα προστατέψουμε. Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι πως η ανακοίνωση του διαζυγίου, θα τα κλονίσει. Δεν πρέπει να παρασυρθούμε από την αντίδρασή τους, αλλά να κρατάμε πάντα το γεγονός πως είναι μία μεγάλη αλλαγή και δύσκολη για εκείνα, όπως και για εμάς.

Η στιγμή της ανακοίνωσης

Δεν υπάρχουν συνταγές και ιδανικές συνθήκες. Το ιδανικό είναι η ανακοίνωση να γίνει στο σπίτι, για να νιώθουν ασφαλείς στο οικείο περιβάλλον τους, να μπορέσουν να αντιδράσουν ελεύθερα, με την παρουσία και των δύο γονιών, για να μπορέσει να γίνει ξεκάθαρο στα παιδιά και να μη τους δοθεί χώρος να ελπίζουν ότι ο άλλος γονιός θα έχει διαφορετικές απαντήσεις. Καθώς το πιο πιθανό σενάριο είναι τα παιδιά να έχουν έντονες αντιδράσεις, είναι σημαντικό να έχουν και τους δύο γονείς κοντά τους να τα παρηγορήσουν . Επιπλέον έτσι θα λάβουν και το μήνυμα, ότι ως γονείς δεσμεύονται και παραμένουν διαθέσιμοι, ενωμένοι και συντονισμένοι στις ανάγκες τους. Επίσης, πέραν από τη σημασία της κοινής παρουσίας, είναι σημαντικό να υπάρχει μία κοινή κατεύθυνση στα λόγια τους, καθώς σε αντίθετη περίπτωση τα παιδιά θα λάβουν διπλά μηνύματα και θα συγχυστούν και θα μπερδευτούν ακόμα περισσότερο.

Σε ένα παιδί προσχολικής ηλικίας, ιδανικά η ανακοίνωση μπορεί να γίνει περίπου 15 ημέρες πριν αποχωρίσει ο γονέας από το σπίτι. Σε μεγαλύτερες ηλικίες μπορούμε να αυξήσουμε το χρονικό διάστημα και να δώσουμε περισσότερο χρόνο για τις διεργασίες που θα ακολουθήσουν. Σε περιπτώσεις όπου τα παιδιά ανήκουν σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες, αφού γίνει η ταυτόχρονη ανακοίνωση, με στόχο να αισθανθούν λιγότερη μοναξιά, έπειτα κάνουμε μία συζήτηση με το κάθε παιδί ξεχωριστά, χωρίς να συμπληρώσετε κάτι παραπάνω στα λόγια σας, με τον τρόπο αυτό θα τους δείξετε ότι τα υπολογίζεται ξεχωριστά ως προσωπικότητες.

Πώς να το πούμε στα παιδιά

Ο τρόπος και οι λέξεις που θα χρησιμοποιήσουμε είναι σημαντικές. Η ιδανική οικογένεια που έχει δημιουργήσει στα μάτια του, και η άνευ όρων και ανιδιοτελής αγάπη που γνωρίζει, θα καταρρεύσουν στην ανακοίνωση πως οι γονείς δεν αγαπιούνται πια. Ίσως σκεφτεί πως πολύ σύντομα θα πάψουν να το αγαπούν και το ίδιο. Είναι θεμιτό να τονίσουμε ότι θα ζούμε πλέον σε χωριστά σπίτια, διότι δεν μπορούμε να επικοινωνούμε σωστά μαζί, γιατί υπάρχουν αρκετές εντάσεις, γιατί δεν νιώθουμε ευτυχισμένοι μαζί ή γιατί δεν έχουμε κοινούς στόχους πλέον σαν ζευγάρι.

Ο τρόπος που θα παρουσιάσουμε το μέλλον στα παιδιά πρέπει να είναι θετικός και να τα κάνει να νιώσουν σιγουριά και ασφάλεια. Τους υπενθυμίζουμε ότι ο γονέας που φεύγει θα τα βλέπει συχνά και θα είναι διαθέσιμος για εκείνα, πως θα συνεχίζουν να τα αγαπάνε ως γονείς όπως πάντα έκαναν, και πως δεν θα στερηθούν τίποτα. Επισημαίνουμε τα θετικά σημεία της απόφασής μας, όπως το ότι θα μειωθούν οι εντάσεις και οι καυγάδες, θα υπάρχει ηρεμία και πως χρειάζεται χρόνος για όλους μας για να το συνηθίσουμε, αλλά μετά τα πράγματα θα είναι καλύτερα.

Κάντε όσο πιο σαφή μπορείτε, ότι το διαζύγιο είναι δική σας επιλογή και δική σας ευθύνη και τα παιδιά δεν έχουν να κάνουν τίποτα με αυτό. Τα παιδιά συνδέουν τα αρνητικά γεγονότα, ως “τιμωρίες” για κάτι κακό που έκαναν εκείνα, και τείνουν να νιώθουν ενοχές και ευθύνες.

Όσο θυμωμένοι και αν είμαστε, τη στιγμή εκείνη το κύριο μέλημα μας είναι το παιδί και η ανάγκη του να λάβει τρυφερότητα. Προσπαθούμε να διαχειριστούμε οποιοδήποτε αρνητικό συναίσθημα μπορεί να μας κατακλείσει και επικεντρωνόμαστε στις ανάγκες του παιδιού και όχι τις δικές μας. Είμαστε εκεί για να το ανακουφίσουμε και όχι να το επιφορτίσουμε και με τις δικές μας δυσκολίες. Είναι σημαντικό να μην ξεχνάμε ότι για τα παιδιά μας παραμένουμε οι γονείς τους και τα αγαπάμε, ανεξάρτητα από τις προσωπικές μας επιλογές και διαφορές και να διαχωρίσουμε τους ρόλους μας ως σύντροφοι και ως γονείς.

Όσο θυμωμένοι και αν είμαστε, τη στιγμή εκείνη το κύριο μέλημα μας είναι το παιδί και η ανάγκη του να λάβει τρυφερότητα. Προσπαθούμε να διαχειριστούμε οποιοδήποτε αρνητικό συναίσθημα μπορεί να μας κατακλείσει και επικεντρωνόμαστε στις ανάγκες του παιδιού και όχι τις δικές μας. Είμαστε εκεί για να το ανακουφίσουμε και όχι να το επιφορτίσουμε και με τις δικές μας δυσκολίες. Είναι σημαντικό να μην ξεχνάμε ότι για τα παιδιά μας παραμένουμε οι γονείς τους και τα αγαπάμε, ανεξάρτητα από τις προσωπικές μας επιλογές και διαφορές και να διαχωρίσουμε τους ρόλους μας ως σύντροφοι και ως γονείς.

Οφείλουμε να τους δώσουμε εξηγήσεις και να έχουμε πάντα στο μυαλό μας ότι ένα μικρό παιδί δεν είναι σε θέση να καταλάβει την έννοια του διαζυγίου, αλλά διαισθάνεται πως έρχεται μία μεγάλη αλλαγή και αυτό το τρομάζει. Θωρακίζοντας το μέλλον σας στη σχέση με το παιδί σας, αποφύγετε να πείτε ψέματα και αναλόγως την ηλικία εκφράστε όσο πιο απλά μπορείτε τους λόγους. Ακόμα κι όταν δεν έχουμε απαντήσεις στα ερωτήματά τους, απαντάμε ειλικρινά ότι θα προσπαθήσουμε κάνουμε ότι καλύτερο για εκείνα, ώστε να τους δημιουργήσουμε το αίσθημα ασφάλειας που έχουν ανάγκη και να τα θωρακίσουμε, ώστε να προσαρμοστούν όσο το δυνατόν καλύτερα.

Φούντα Μαρία

Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Σχεσιακή Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια

Παιδοψυχολογία & Ψυχολογία Εφήβου

Ιδρυτικό Μέλος του www.allaboutparents.gr

Μέλος Διεθνούς Ένωσης Σχεσιακής Ψυχανάλυσης & Ψυχοθεραπείας (IARPP)

6945494044

mariafounda.com

foundam@outlook.com

Περισσότερα άρθρα