Συσκευασμένα Τρόφιμα: Τι να προσέχω για τα παιδιά μου;

Σε προηγούμενο άρθρο αναλύσαμε τον τρόπο με τον οποίο αποκωδικοποιούμε τις διατροφικές ετικέτες που βρίσκονται πάνω στα συσκευασμένα τρόφιμα. Ωστόσο μήπως υπάρχουν μερικά σημεία που θα πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη προσοχή, πέρα από τη διατροφική δήλωση;

Τι είδους πληροφορίες είναι υποχρεωτικό να υπάρχουν στα συσκευασμένα τρόφιμα;

Σε κάθε προσυσκευασμένο προϊόν αναγράφονται τα εξής:

  • ονομασία των τροφίμων
  • κατάλογος συστατικών (συμπεριλαμβανομένων τυχόν προσθέτων)
  • πληροφορίες για αλλεργιογόνα (ουσίες ή προϊόντα που προκαλούν αλλεργίες ή δυσανεξίες και χρησιμοποιούνται κατά την παρασκευή ή προετοιμασία και περιέχονται στο τελικό προϊόν)
  • ποσότητα ορισμένων συστατικών
  • σήμανση ημερομηνίας («ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» ή «τελική ημερομηνία ανάλωσης»)
  • όνομα και διεύθυνση του υπευθύνου της επιχείρησης τροφίμων που είναι εγκατεστημένος στην ΕΕ ή του εισαγωγέα
  • καθαρή ποσότητα
  • τυχόν ιδιαίτερες συνθήκες αποθήκευσης και/ή συνθήκες χρήσης
  • οδηγίες χρήσης, εφόσον η παράλειψή τους θα δυσχέραινε τη σωστή χρήση του τροφίμου
  • επίπεδο οινοπνεύματος για ποτά (εάν είναι μεγαλύτερο από 1,2 %)
  • διατροφική δήλωση

Σε ποια από τα παραπάνω χρειάζεται να εστιάσουμε περισσότερο στα συσκευασμένα τρόφιμα σαν καταναλωτές;

Κατάλογος συστατικών

Είναι σημαντικό να ρίξουμε μια ματιά στα συστατικά από τα οποία έχει παρασκευαστεί το προϊόν το οποίο αγοράζουμε. Στο πλαίσιο με τον τίτλο «ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ» αναγράφεται οτιδήποτε βρώσιμο έχει χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή του συσκευασμένου τροφίμου με την επίσημη ονομασία του και κατά φθίνουσα σειρά βάρους. Αυτό σημαίνει ότι το συστατικό που βρίσκεται πρώτο στη λίστα, είναι και αυτό που περιέχεται σε μεγαλύτερη ποσότητα στο προϊόν. Ακόμη αναφέρεται η ποσότητα (σε ποσοστό) των συστατικών που εμφανίζονται στην ονομασία του προϊόντος (π.χ. «μηλόπιτα»), που υπογραμμίζονται στην επισήμανση με λέξεις, εικόνες ή γραφικά (π.χ. «με καρύδια») και που είναι ουσιαστικής σημασίας για τον χαρακτηρισμό του τροφίμου και τη διάκρισή του από άλλα τρόφιμα. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε εύκολα να κάνουμε σύγκριση μεταξύ συσκευασμένων προϊόντων ίδιας κατηγορίας, προκειμένου να κάνουμε την πιο σωστή, με βάση τις επιθυμίες μας, επιλογή.

Διαβάστε επίσης

Πληροφορίες για αλλεργιογόνα

Τυχόν αλλεργιογόνα που υπάρχουν πρέπει να τονίζονται στον κατάλογο των συστατικών, για παράδειγμα με τη χρήση διαφορετικής γραμματοσειράς, διαφορετικού μεγέθους χαρακτήρων ή χρώματος φόντου. Πολλές φορές βλέπουμε δηλώσεις όπως για παράδειγμα: «Μπορεί να περιέχει ίχνη ξηρών καρπών» η οποία υποδηλώνει την πιθανότητα κατά την παρασκευή του τροφίμου να ξέφυγε μικροποσότητα ξηρών καρπών, καθώς για την παραγωγή του προϊόντος δεν χρησιμοποιούνται οι ξηροί καρποί ως πρώτη ύλη, αλλά επειδή παρασκευάζεται στον ίδιο χώρο, ίδια γραμμή με προϊόν που έχει ξηρούς καρπούς, είναι πιθανόν να έχει ίχνη. Ο καταναλωτής πλέον φέρει την «ευθύνη» της αγοράς ή της αποφυγής. 

Σε περιπτώσεις συστατικών που προέρχονται από δημητριακά που περιέχουν γλουτένη, θα πρέπει να δηλώνεται με έμφαση το ειδικό όνομα του δημητριακού.

Διάρκεια ζωής

Είναι η ημερομηνία μέχρι την οποία ένα τρόφιμο διατηρεί τις ιδιότητές του και είναι ασφαλής η χρήση του σε ενδεδειγμένες συνθήκες συντήρησης αναγράφεται σε όλα τα συσκευασμένα τρόφιμα.

Όταν η διάρκεια ζωής μεγαλύτερη από 3 μήνες, αναγράφεται ο μήνας και το έτος μέχρι το οποίο θα πρέπει να καταναλωθούν, ενώ όταν η  διάρκεια ζωής μικρότερη των 3 μηνών, αναγράφεται η ημέρα και ο μήνας μέχρι τον οποίον μπορούν να καταναλωθούν.

Η φράση «Ανάλωση μέχρι» χρησιμοποιείται για τρόφιμα τα οποία από μικροβιολογική άποψη είναι ευαλλοίωτα και η κατανάλωσή τους μετά το πέρας της ημερομηνίας που αναγράφεται ενδέχεται να αποτελεί κίνδυνο για την υγεία.

Διαβάστε επίσης

H φράση «Ανάλωση κατά προτίμηση πριν από το τέλος» χρησιμοποιείται σε τρόφιμα που μπορούν να διατηρηθούν περισσότερο καιρό τα οποία μετά το πέρας της αναγραφόμενης ημερομηνίας μπορεί να υποβαθμιστούν τα οργανοληπτικά τους χαρακτηριστικά, αλλά συνήθως δεν είναι επικίνδυνα για την υγεία

Συνθήκες αποθήκευσης

Οι μη κατάλληλες συνθήκες συντήρησης μπορεί να καταστήσουν επικίνδυνο το  προϊόν πριν από την προτεινόμενη ημερομηνία. Γι’ αυτό αναγράφονται οδηγίες για την ασφαλή συντήρηση των προϊόντων π.χ. «μετά το άνοιγμά του φυλάσσεται στο ψυγείο για 3-4 ημέρες»

Ισχυρισμοί Διατροφής και Υγείας

Όσο αναφορά τα θέματα της διατροφής οι ισχυρισμοί οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το τρόφιμο διαθέτει ιδιαίτερες ευεργετικές θρεπτικές ιδιότητες λόγω της ενέργειας (θερμιδικής αξίας) και των θρεπτικών ή/και άλλων ουσιών που παρέχει ή όχι σε κάποιο ποσοστό.

Πχ. χαμηλό σε κορεσμένα λιπαρά, πλούσιο σε φυτικές ίνες

Ο ισχυρισμός επί θεμάτων υγείας είναι κάθε ισχυρισμός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι υπάρχει σχέση μεταξύ κατηγορίας τροφίμων, τροφίμου ή συστατικού του και υγείας.

Πχ. γάλα και μείωση κινδύνου εμφάνισης οστεοπόρωσης

Σε ένα συσκευασμένο τρόφιμο προβάλλονται τα διατροφικά οφέλη και/ή τα οφέλη για την υγεία που το χαρακτηρίζουν εφόσον:

  • τα οφέλη είναι επιστημονικά αποδεδειγμένα
  • τηρούνται οι κανόνες της ΕΕ όσον αφορά την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση

Οι ισχυρισμοί διατροφής & υγείας δεν πρέπει:

  • να είναι ψευδείς, διφορούμενοι ή παραπλανητικοί
  • να εγείρουν αμφιβολίες ως προς την ασφάλεια ή τη θρεπτική επάρκεια άλλων τροφίμων
  • να ενθαρρύνουν την υπερβολική κατανάλωση ενός τροφίμου
  • να δηλώνουν ή να υπονοούν ότι μια ισορροπημένη διατροφή δεν μπορεί, από μόνη της, να παρέχει επαρκείς ποσότητες θρεπτικών ουσιών
  • να περιέχουν δηλώσεις που προκαλούν αισθήματα φόβου στους καταναλωτές

Διαβάστε επίσης

Σε αυτό το σημείο ωστόσο θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι οι ισχυρισμοί υγείας αποτελούν ένα πολύ καλό εργαλείο marketing και γι’ αυτόν τον λόγο θα πρέπει να εστιάζουμε στην συνολική εικόνα του τροφίμου, αξιολογώντας συνάμα τη διατροφική δήλωση του τροφίμου και τη λίστα με τα συστατικά του.

Χαρά Παρωτίδη

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών
Άλιμος, Αθήνα
Κιν: 6989608906
Email: haraparotidi@outlook.com

 Χαρά Παρωτίδη αποφοίτησε το τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και συνεχίζοντας τις σπουδές της στο τμήμα Διαιτολογίας και Διατροφής στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών, κατάφερε να συσχετίσει τις γνώσεις της για τα τρόφιμα με την αλληλεπίδρασή τους στο ανθρώπινο σώμα. Επιμορφώνεται συνεχώς για θέματα σχετικά με τη Διατροφή του Ανθρώπου, καθώς και τους μηχανισμούς με τους οποίους ένας Επιστήμονας του χώρου της Υγείας, μπορεί να δώσει κίνητρο για την επίτευξη του ευ ζην.