ΔΕΠ-Υ & ΔΑΦ

ΔΕΠ-Υ & ΔΑΦ: Γνωρίζεις τις ομοιότητες & τις διαφορές τους;

Τα άτομα τα οποία βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού (ΔΑΦ), τείνουν να παρουσιάζουν διάφορες δυσκολίες, όπως κοινωνικές, νοητικές, συναισθηματικές, αισθητηριακές, επικοινωνιακές και μαθησιακές.

Αντίστοιχα και τα άτομα με ΔΕΠ-Υ (Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής ή/και υπερκινητικότητα) αντιμετωπίζουν τις δικές τους δυσκολίες όπως κοινωνικές, συναισθηματικές, μαθησιακές κ.α.

Συννοσηρότητα ΔΑΦ και ΔΕΠ-Υ

Η συνύπαρξη των δύο αυτών διαταραχών είναι ένα αρκετά συχνό φαινόμενο, καθώς πάνω από το 50% των ατόμων που έχουν διαγνωστεί με ΔΑΦ, παρουσιάζουν συμπτώματα ΔΕΠ-Υ, αλλά και άτομα με ΔΕΠ-Υ τείνουν να εμφανίζουν συμπτώματα ΔΑΦ σε ένα ποσοστό περίπου 25% των περιπτώσεων. Βέβαια, αν και οι ενήλικες μπορούν να έχουν ΔΕΠΥ και ΔΑΦ, ο συνδυασμός δεν είναι τόσο συχνός όσο είναι στα παιδιά. Ενώ η ΔΑΦ θεωρείται δια βίου διαταραχή, είναι πολύ συχνές οι περιπτώσεις όπου τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ εξομαλύνονται μετά την ενηλικίωση του ατόμου.

Γιατί είναι συχνή η συνύπαρξη ΔΕΠ-Υ & ΔΑΦ;

Δεν είναι ακόμη ξεκάθαρες οι αιτίες που προκαλούν τα τόσο αυξημένα ποσοστά συννοσηρότητας των δύο αυτών διαταραχών. Αυτό το οποίο είναι γνωστό, είναι πως και στις δύο περιπτώσεις έχει επηρεαστεί η ανάπτυξη του εγκεφάλου άρα και το κεντρικό νευρικό σύστημα, το οποίο είναι υπεύθυνο για βασικές λειτουργίες και δεξιότητες του ατόμου.

Ομοιότητες μεταξύ ΔΕΠ-Υ & ΔΑΦ

 Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, και στις δύο διαταραχές έχει επηρεαστεί η λειτουργία του εγκεφάλου, με αποτέλεσμα να υπάρχουν ελλείματα στις εκτελεστικές λειτουργίες. Αυτές είναι υπεύθυνες για τη δημιουργία, διατήρηση, παρακολούθηση και επίτευξη ενός σχεδίου δράσης με ένα στόχο, για τη συμπεριφορά, τον έλεγχο των παρορμήσεων, τη διαχείριση του χρόνου και της προσοχής, και τις οργανωτικές δεξιότητες. Συνεπώς και στις δύο περιπτώσεις συναντώνται δυσκολίες στους παραπάνω τομείς, οι οποίοι με τη σειρά τους επηρεάζουν τους διάφορους βασικούς τομείς της ζωής του ατόμου. Επίσης, παιδιά με ΔΕΠ-Υ και παιδιά με ΔΑΦ μπορεί να υστερούν σε κοινωνικές δεξιότητες και να δυσκολεύονται αρκετά σε περιπτώσεις όπου χρειάζεται υπομονή ή τήρηση κανόνων. Επιπλέον κοινό στοιχείο μπορεί να αποτελεί και η υπερκινητικότητα. Ακόμη ένα κοινό χαρακτηριστικό είναι πως και οι δύο διαταραχές έχουν μεγαλύτερο ποσοστό εμφάνισης σε αγόρια απ’ ότι σε κορίτσια.

Διαβάστε επίσης

Διαφορές μεταξύ ΔΕΠ-Υ & ΔΑΦ

Οι δύο αυτές διαταραχές έχουν αρκετά κοινά σημεία, ωστόσο υπάρχουν και αρκετά στοιχεία που τις διαφοροποιούν. Η ΔΕΠ-Υ συνήθως μπορεί να εντοπιστεί από την προσχολική ή τη νηπιακή ηλικία. Η ΔΑΦ σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να εντοπιστεί ακόμη και από τα δύο έτη. Επίσης, τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ έχουν πιο συχνά την τάση να μεταπηδούν από το ένα παιχνίδι στο άλλο η από δραστηριότητα σε δραστηριότητα, ενώ τα παιδιά με ΔΑΦ τείνουν να περνούν αρκετό χρόνο απασχολούμενα με ένα συγκεκριμένο αντικείμενο ενδιαφέροντος, μη δίνοντας ιδιαίτερη σημασία σε άλλο εξωτερικό ερέθισμα (και στις δύο περιπτώσεις όμως δεν είναι απόλυτο και μπορεί να συναντηθεί και το αντίστροφο ορισμένες φορές). Επιπλέον στοιχείο που διαφοροποιεί τη ΔΑΦ από τη ΔΕΠ-Υ είναι η βλεμματική επαφή η οποία υστερεί στην περίπτωση της ΔΑΦ άλλα όχι και στη ΔΕΠ-Υ. Ακόμη, παρατηρούνται διαφορές στην επιθυμία για κοινωνικοποίηση. Τα παιδιά με ΔΑΦ παρουσιάζουν συνήθως μειωμένο ενδιαφέρον για κοινωνικές συναναστροφές και αλληλεπίδραση και προτιμούν να περνούν χρόνο μόνα τους, ωστόσο αυτό δεν αποτελεί συχνό χαρακτηριστικό στη ΔΕΠ-Υ. Άλλο ένα στοιχείο που αποτελεί διαφορά είναι ο λόγος. Στην περίπτωση της ΔΑΦ είναι πιθανό η ομιλία να καθυστερήσει ή να μην αναπτυχθεί καθόλου, όχι όμως και στη ΔΕΠ-Υ. Διαφορές επίσης αποτελούν το έντονο ενδιαφέρον που μπορεί να παρουσιαστεί σε άτομο με ΔΑΦ για διάφορες υφές, σε αντικείμενα και τρόφιμα αλλά και η παρουσία επαναλαμβανόμενων κινήσεων και κυρίως των χεριών (στερεοτυπίες).

Όπως φαίνεται λοιπόν, ΔΕΠ-Υ & ΔΑΦ μπορεί να συνυπάρχουν αρκετά συχνά ή και λόγω των κοινών χαρακτηριστικών τους, να είναι δύσκολο να αξιολογηθεί ποια από τις δύο διαταραχές επικρατεί, σε ορισμένες περιπτώσεις. Υπάρχουν όμως και στοιχεία που τις διαφοροποιούν. Σε κάθε περίπτωση, είναι απαραίτητο να υπάρχει πρόγραμμα υποστήριξης και παρέμβασης, ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ατόμου. 

Κομνηνού Γεωργία

Καθηγήτρια αγγλικών- Εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή

e-mail: tzokomninou@gmail.com

τηλ: 6972019725

Η Γεωργία Κομνηνού είναι απόφοιτη του τμήματος Μηχανικών Αυτοματισμού, με εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή, του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου και συνεχή επιμόρφωση στους τομείς της Ειδικής Αγωγής κι Εκπαίδευσης. Έχει εργασθεί ως καθηγήτρια Εκπαιδευτικής Ρομποτικής κι έχει πολυετή εμπειρία στην διδασκαλία αγγλικών σε παιδιά τυπικής και μη, ανάπτυξης. Επιπλέον, εργάζεται στον τομέα της Ειδικής Αγωγής σε ατομικά και ομαδικά πλαίσια. Οραματίζεται να συνδυάσει την Εκπαιδευτική Ρομποτική με την Ειδική Αγωγή, διατηρώντας παράλληλα το ενδιαφέρον και την αγάπη της για την ξενόγλωσση διδασκαλία.